تبیین مولفه های امنیت آبی و ارائه راهکارهای مدیریتی در بخش کشاورزی: مورد مطالعه استان لرستان

امنیت آبی به معنای تضمین دسترسی پایدار به آب کافی و سالم برای مصارف مختلف است. در حالی که رشد جمعیت و افزایش مصرف، منابع آبی را تحت فشار قرار داده است. این تحقیق به بررسی راهکارهای کلیدی حفظ امنیت آبی با توجه به مولفه های اساسی آن می پردازد. جامعه مورد مطالعه کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان است که حدود ۱۳۰ نفر می باشد که از این تعداد با استفاده از جدول کرجسی و مورگان نمونه ای به حجم ۹۷ نفر براورد شد. ابزار تحقیق پرسشنامهای دو بخشی بود، یک بخش شامل، ویژگیهای جمعیت شناختی پاسخگویان و یک بخش مربوط به مولفه های اصلی امنیت آبی می باشد که در هر مولفه شاخص هایی ارایه شده است. روایی پرسشنامه با نظر اساتید گروه مدیریت و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران تایید شد و به منظور بررسی پایایی آن از آلفای کرونباخ استفاده گردید. به منظور تحلیل داده ها از نرم افزار Smart PLS۳ استفاده گردید. نتایج تحقیق نشان داد که مولفه مصرف با ضریب مسیر ۷۶۹/۰ آب بیشترین تاثیر را بر امنیت آبی دارد. پس از آن مولفه توان اقتصادی تامین آب با ضریب مسیر ۷۰۶/۰، پایدار ی یا تداوم دسترسی به آب با ضریب ۶۵۷/۰، موجود بودن منابع آب ۵۹۳/۰ و مولفه دسترسی فیزیکی به آب با مقدار ۵۹۲/۰ بر امنیت آب تاثیر می ‎گذارد. با توجه به اهمیت مولفه های پنجگانه امنیت آبی جهت حفظ منابع آب اصلاح روش های مدیریت مصرف آب، استفاده از روش های آبیاری نوین و سرمایه گذاری در زیرساخت های آبی به منظور پایداری در دسترسی به آب از جمله راهکارهایی هستند که برای امنیت آبی پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

دسترسی به آب ، منابع آبی ، مصرف آب ، کشاورزی ، توان اقتصادی