برآورد نشاسته دفعی در گاوهای پرتولید هلشتاین با استفاده از ترکیبات مواد مغذی جیره کاملا مخلوط

هدف: از مهم ترین اهداف پرورش گاوشیری افزایش تولید و کیفیت شیر است. این امر مهم زمانی اتفاق می افتد که از جیره با کیفیت و با غلظت مواد مغذی بالا در گاوهای شیری به ویژه گاوهای پرتولید استفاده شود. با این وجود، درک اهمیت نشاسته در خوراک گاو برای به حداکثررساندن عملکرد آن ها و اطمینان از سلامت و رفاه آن ها از افزایش سطح انرژی برای تولید شیر گرفته تا تاثیر بر سلامت شکمبه و کارایی دستگاه گوارش حیاتی است، لذا افزایش در مقدار کنسانتره مصرفی به حداکثر خود رسیده و در نتیجه افزایش هضم مواد مغذی و کاهش هدر رفت این مواد از طریق مدفوع در گله های گاو شیری، اهمیت ویژه ای دارد که نیازمند مدیریت بهتر گله‎ها می باشد. بنابراین، هدف از مطالعه حاضر بررسی ارتباط ترکیبات مواد مغذی جیره کاملا مخلوط و اثر آن ها بر دفع نشاسته مدفوعی، به عنوان یکی از پرکاربردترین مواد مغذی در گاوهای پرتولید هلشتاین در سطح گله های کشور است. روش پژوهش: مطالعه حاضر در ۷۶ گله گاو شیری هلشتاین بدین صورت انجام شد که در هر گله یک بهاربند از گاوهای هلشتاین پرتولید به عنوان بهاربند شاخص براساس میانگین تولید شیر، میانگین روزهای شیردهی و میانگین زایش انتخاب و از گاوهای بهاربند ۱۰ گاو با نمره بدنی ۲۵/۰±۳، روزهای شیردهی ۱۰±۸۰، تولید شیر ۵/۲±۴۷ و تعداد شکم زایش ۵/۰±۵/۲ انتخاب شد و برای سه روز متوالی از جیره کاملا مخلوط، اقلام خوراکی و مدفوع گاوها نمونه گیری انجام گرفت. در نهایت، داده هایی چون ماده خشک مصرفی، نسبت علوفه به کنسانتره جیره و هم چنین مقادیر و نسبت های نشاسته مصرفی، پروتئین خام، الیاف نامحلول در شوینده خنثی، چربی خام، کربوهیدرات های غیرفیبری و ماده آلی جیره کاملا مخلوط اندازه گیری شد. در نهایت از داده های حاصل برای برآورد نشاسته دفعی از طریق مدفوع با استفاده از طرح رگرسیون خطی تک و چندمتغیره استفاده شد. معیار اولویت بندی اثرات هرکدام از فراسنجه ها با استفاده از ضریب تبیین صورت گرفت. یافته ها: نتایج مطالعه حاضر براساس اولویت بندی تک متغیره نشان داد که علاوه بر مقدار و درصد نشاسته مصرفی (به ترتیب ضریب تبیین برابر با ۵۶/۰ و ۴۳/۰) مقدار الیاف نامحلول در شوینده خنثی، مقدار پروتئین خام مصرفی، درصد پروتئین جیره، ماده خشک مصرفی و درصد الیاف نامحلول در شوینده خنثی جیره به ترتیب با ضرایب تبیین ۴۲/۰، ۳۶/۰، ۳۶/۰، ۳۴/۰ و ۳۳/۰ دارای اثر معنی داری بر دفع نشاسته از طریق مدفوع بوده (۰۱/۰P-value≤) و به ترتیب بیش ترین تاثیر را بر دفع نشاسته مدفوعی داشتند. هم چنین، براساس مدل چندمتغیره، مشخص شد که در صورت گنجاندن دو عامل درصد نشاسته و درصد پروتئین جیره در معادله مدل، با ضریب تبیین ۷۳/ ۰، بالاترین برآورد درصد نشاسته مدفوعی به دست می آید. لازم به ذکر است اولویت های بعدی، به ترتیب برای عوامل ماده خشک مصرفی، درصد نشاسته و درصد پروتئین جیره (۶۸/۰=R۲) و هم چنین برای ماده خشک مصرفی، درصد پروتئین و درصد NDF جیره (۶۵/۰=R۲) بود. نتیجه گیری: مطالعه حاضر نشان داد که غلظت نشاسته دفعی از طریق مدفوع در گاوهای پرتولید کشور به طور قابل توجهی بالا است (میانگین ۵/۱۱ درصد براساس ماده خشک مدفوع). هم چنین براساس اولویت بندی تک متغیره نشان داده شد که افزایش در مقادیر و درصدهای نشاسته جیره، پروتئین خام جیره و هم چنین افزایش مقدار ماده خشک مصرفی روزانه (برحسب کیلوگرم) سبب افزایش دفع نشاسته مدفوعی می‎ شود، از طرف دیگر افزایش مقدار و درصد NDF جیره باعث کاهش دفع نشاسته از طریق مدفوع شد. هم چنین براساس اولویت بندی چند متغیره بهترین برآورد نشاسته دفعی از طریق مدفوع با استفاده از مدلی شامل متغیرهای درصد نشاسته جیره و درصد پروتئین جیره بود که توانست با ضریب تبیین ۷۳/۰ غلظت نشاسته دفعی از طریق مدفوع را پیش بینی نماید.

کلیدواژه ها:

ترکیبات جیره کاملا مخلوط ، گاو هلشتاین پرتولید ، نشاسته مدفوعی