معلم تحول آفرین و بهره گیری از هوش مصنوعی در آموزش مهارت های بین رشته ای

تحولات شتابان فناوری در قرن بیست ویکم، ساختار سنتی آموزش و نقش معلم را دستخوش تغییرات اساسی کرده است. در چنین شرایطی، نظام های آموزشی با ضرورت بازتعریف ماموریت معلم و شیوه های یاددهی و یادگیری مواجه اند. ظهور فناوری های نوینی همچون هوش مصنوعی، فرصت بی سابقه ای برای تحقق آموزش شخصی سازی شده، تحلیل یادگیری و طراحی مسیرهای پویا و میان رشته ای فراهم آورده است. از این رو، معلم امروز باید نه تنها انتقال دهنده دانش، بلکه هدایت گر، تسهیل گر و عامل تحول در یادگیری باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلم تحول آفرین در بهره گیری از هوش مصنوعی برای آموزش مهارت های بین رشته ای انجام گرفته است؛ مهارت هایی که در زمره شایستگی های کلیدی قرن بیست ویکم قرار دارند، نظیر تفکر انتقادی، خلاقیت، همکاری، سواد فناوری و توان حل مسئله.روش پژوهش از نوع توصیفی–پیمایشی بوده و جامعه آماری شامل ۵۰ معلم نوآور از مدارس متوسطه کشور است که تجربه استفاده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در تدریس را دارند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه و مصاحبه نیمه ساختاریافته بوده و تحلیل داده ها به شیوه ترکیبی (کمی و کیفی) انجام گرفته است. یافته ها نشان می دهد که اکثریت معلمان نگرشی مثبت نسبت به کارکردهای آموزشی هوش مصنوعی دارند، اما میان آگاهی نظری و میزان بهره گیری واقعی از این فناوری در فرایند تدریس شکاف معناداری وجود دارد. معلمان تحول آفرین با درک ماهیت تلفیقی یادگیری، از هوش مصنوعی برای طراحی فعالیت های میان رشته ای، شبیه سازی موقعیت های واقعی، و بازخورددهی هوشمند به دانش آموزان استفاده می کنند.نتایج حاکی از آن است که کاربرد هوش مصنوعی در آموزش، نه جایگزینی برای نقش انسانی معلم، بلکه ابزاری برای توانمندسازی او در ایفای نقش های جدید است. این فناوری با تحلیل داده های یادگیری، شناسایی سبک های یادگیری و ارائه پیشنهادهای هوشمند، به معلم امکان می دهد تا آموزش را به صورت شخصی، تطبیقی و خلاقانه هدایت کند. در عین حال، موانعی همچون کمبود زیرساخت های فناورانه، نگرانی از تضعیف تعامل انسانی و فقدان آموزش تخصصی برای معلمان، از مهم ترین چالش های پیش رو محسوب می شوند.در جمع بندی، پژوهش حاضر نتیجه می گیرد که برای تحقق آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی و پرورش مهارت های بین رشته ای، باید معلمان به عنوان بازیگران اصلی تغییر، توانمند شوند. تقویت سواد فناورانه، ایجاد دوره های آموزشی هدفمند و فراهم سازی بسترهای اخلاقی و فنی استفاده از هوش مصنوعی، از الزامات تحقق مدرسه آینده است. معلم تحول آفرین در این میان نقش حلقه اتصال میان فناوری و انسان را ایفا می کند؛ نقشی که تضمین کننده انسان محوری در عصر هوشمندی مصنوعی است.

کلیدواژه ها:

معلم تحول آفرین ، هوش مصنوعی ، آموزش بین رشته ای ، مهارت های قرن بیست ویکم ، نوآوری آموزشی