نقش هوش مصنوعی در بهبود ارزشیابی توصیفی و تحلیل عملکرد تحصیلی دانش آموزان

در دهه های اخیر، بهره گیری از فناوری های نوین به ویژه هوش مصنوعی (AI) در نظام های آموزشی، چشم انداز تازه ای در زمینه ی ارزشیابی توصیفی و تحلیل عملکرد تحصیلی دانش آموزان ایجاد کرده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش هوش مصنوعی در ارتقای دقت، عدالت و کیفیت ارزشیابی های توصیفی و تحلیل پیشرفت تحصیلی دانش آموزان است. هوش مصنوعی با به کارگیری الگوریتم های یادگیری ماشین، تحلیل داده های تحصیلی و پردازش زبان طبیعی، می تواند فرایند ارزیابی را از حالت ذهنی و فردی معلم خارج کرده و به شکلی داده محور، منصفانه و مداوم تبدیل کند.یافته های مطالعات پیشین نشان می دهد که استفاده از سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی در ارزشیابی آموزشی، به کاهش خطاهای انسانی، شناسایی دقیق نقاط قوت و ضعف دانش آموزان، ارائه بازخوردهای شخصی سازی شده و افزایش مشارکت یادگیرندگان در فرایند یادگیری منجر می شود (احمدی و نوری، ۱۴۰۰؛ حسینی، ۱۴۰۱). همچنین، این فناوری امکان تحلیل عمیق تر داده های تحصیلی و طراحی برنامه های مداخله ای متناسب با نیازهای هر دانش آموز را فراهم می سازد.نتایج پژوهش های داخلی و خارجی حاکی از آن است که ادغام هوش مصنوعی در نظام ارزشیابی توصیفی، ضمن افزایش دقت تشخیص پیشرفت تحصیلی و انگیزه ی دانش آموزان، موجب ارتقای کیفیت تصمیم گیری آموزشی و اصلاح فرایند یاددهی–یادگیری می شود (زارع، ۱۴۰۱؛ محمدی، ۱۳۹۹). با این حال، تحقق این امر مستلزم توجه به چالش هایی نظیر سواد دیجیتال معلمان، امنیت داده های آموزشی، و بومی سازی سامانه های هوش مصنوعی است.در مجموع، می توان گفت که هوش مصنوعی با فراهم سازی بستر تحلیل دقیق داده های آموزشی و ارائه بازخوردهای فوری و هدفمند، به عنوان ابزاری توانمند برای بهبود ارزشیابی توصیفی و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان مطرح است و می تواند مسیر تحول آموزش در مدارس ایران را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، ارزشیابی توصیفی ، تحلیل عملکرد تحصیلی ، یادگیری شخصی سازی شده ، فناوری آموزشی