بررسی اثرات استفاده از فناوری های نوپدید بر رشد مهارت های تفکر انتقادی در میان دانش آموزان

در دهه های اخیر، سرعت پیشرفت فناوری های نوپدید همچون هوش مصنوعی، واقعیت مجازی، یادگیری ماشینی و محیط های دیجیتال تعاملی، موجب دگرگونی عمیق در ساختار آموزش و یادگیری شده است. در این میان، یکی از مهم ترین چالش های نظام های آموزشی، چگونگی بهره گیری موثر از این فناوری ها برای پرورش مهارت های شناختی و به ویژه تفکر انتقادی در میان دانش آموزان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر استفاده از فناوری های نوپدید بر رشد مهارت های تفکر انتقادی دانش آموزان انجام شده است. این مطالعه با مرور مبانی نظری، تحلیل پژوهش های داخلی و خارجی و بررسی چارچوب های نظری مرتبط، به تبیین رابطه ی میان متغیرهای فناورانه و شناختی پرداخته است.یافته های نظری نشان می دهد که فناوری های نوپدید، در صورت به کارگیری آگاهانه و طراحی آموزشی هدفمند، می توانند محیط های یادگیری فعال، تعاملی و بازتابی ایجاد کنند؛ محیط هایی که در آن دانش آموزان به جای دریافت منفعلانه ی اطلاعات، در فرایند کشف، تحلیل و ارزیابی داده ها مشارکت می کنند. این تعامل مستمر، زمینه ساز رشد مولفه هایی چون تحلیل منطقی، استدلال شواهد محور، قضاوت آگاهانه و خودتنظیمی شناختی است. با این حال، چنانچه استفاده از فناوری فاقد چارچوب آموزشی، نظارت معلم و آموزش سواد رسانه ای باشد، می تواند منجر به سطحی نگری، وابستگی شناختی و کاهش تفکر مستقل شود.نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که بهره گیری هوشمندانه از فناوری های نوپدید، همراه با آموزش تفکر انتقادی، توسعه ی سواد دیجیتال و نقش فعال معلمان در هدایت فرایند یادگیری، می تواند مسیر آموزش را از انتقال دانش به سوی پرورش اندیشه تغییر دهد. از این رو، ادغام آگاهانه فناوری و آموزش تفکر انتقادی، ضرورتی انکارناپذیر برای نظام آموزشی در عصر دیجیتال محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

فناوری های نوپدید ، تفکر انتقادی ، آموزش دیجیتال ، یادگیری تعاملی ، سواد رسانه ای.