ارزیابی جامع اثرات اقتصادی و اجتماعی آلودگی هوا: نگاهی به استانداردهای جهانی و وضعیت ایران

آلودگی هوا در ایران به یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی و توسعه ای تبدیل شده که پیامدهای گسترده ای بر سلامت، اقتصاد و ساختار اجتماعی کشور گذاشته است. در این پژوهش، با تلفیق داده های میدانی، آمار رسمی و مطالعات اقتصادی-اجتماعی، بار مالی آلودگی هوا در ایران سالانه بیش از ۳۱ میلیارد دلار (معادل حدود ۳.۳ درصد از تولید ناخالص داخلی) برآورد شد. این رقم شامل هزینه های مستقیم درمان بیماری های تنفسی و قلبی عروقی، کاهش بهره وری نیروی کار و خسارات به کشاورزی و زیرساخت های شهری می شود. سهم بخش سلامت از این هزینه ها نزدیک به ۳۰ میلیارد دلار و تقریبا ۱۰ درصد از کل مخارج نظام بهداشتی کشور است. از منظر اجتماعی، آلودگی هوا با افزایش نرخ مرگ و میر زودرس، تشدید اختلالات روانی مانند افسردگی و اضطراب و کاهش رضایت مندی عمومی همراه است. یافته ها نشان می دهد که در سال های اخیر سطوح بالای ذرات معلق و گازهای مضر در کلان شهرها، علاوه بر بار بیماری، زمینه ساز رشد رفتارهای پرخاشگرانه و کاهش تعاملات اجتماعی شده است.

کلیدواژه ها:

آلودگی هوا ، اثرات اقتصادی- اجتماعی ، سیاست های کنترل آلودگی هوا ، سلامت عمومی ، توسعه پایدار ، هزینه های آلودگی هوا