بررسی تاثیر گرد و غبارها بر معیشت روستاییان منطقه سیستان

هدف این پژوهش بررسی تاثیر پدیده گرد و غبار بر معیشت خانوارهای روستایی در منطقه سیستان است. این مطالعه به دنبال تحلیل پیامدهای گرد و غبار بر شاخص هایی چون تولید، درآمد، اشتغال و هزینه های معیشتی خانوارهای روستایی می باشد. این تحقیق با هدف بررسی تاثیر گرد و غبار بر معیشت روستاییان منطقه سیستان انجام شده و برای دستیابی به اهداف آن از روش تحقیق کمی و کاربردی با رویکرد پیمایشی و بهره گیری از مدل های اقتصادسنجی استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه خانوارهای روستایی پنج شهرستان زابل، زهک، هیرمند، نیمروز و هامون بوده که بر اساس آمار سال ۱۴۰۰ شامل ۶۰۰۷۵ خانوار در ۷۹۶ روستا می شود. نمونه گیری با استفاده از فرمول های آماری انجام و ۴۰ روستا و ۳۲۱ خانوار به صورت تصادفی انتخاب شدند. داده های تحقیق از طریق روش های کتابخانه ای و میدانی و با استفاده از پرسشنامه استاندارد بزی و همکاران (۱۴۰۰) گردآوری شد که پایایی آن با آلفای کرونباخ ۰.۸۹ تایید گردید و روایی آن نیز توسط متخصصان تایید شد. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و الگوی لاجیت ترتیبی در نرم افزار EViews استفاده گردید. نتایج نشان داد که گرد و غبار تاثیر منفی و معناداری بر تولیدات زراعی و باغی، درآمد خانوار، اشتغال روستایی و هزینه های معیشتی داشته است. شدت این پدیده منجر به کاهش قابل توجه سطح درآمد و افزایش فشار اقتصادی بر خانوارها شده و موجب افزایش مهاجرت های اجباری گردیده است. گرد و غبار علاوه بر آثار زیست محیطی، تبعات اجتماعی و اقتصادی گسترده ای برای معیشت روستاییان ایجاد کرده است. توسعه معیشت های جایگزین، بیمه کشاورزی، برنامه های تثبیت کانون های گرد و غبار و ارتقاء تاب آوری اقتصادی می تواند در کاهش آسیب ها موثر باشد.

کلیدواژه ها:

گرد و غبار ، معیشت روستایی ، سیستان ، درآمد خانوار ، اشتغال ، هزینه معیشتی ، مدل لاجیت ترتیبی