ارزیابی انتشار گاز متان در ایران در سال ۲۰۲۴ با کمک داده های سنجنده TROPOMI

گازهای گلخانه ای عامل اصلی گرمایش جهانی و به دنبال آن تغییرات اقلیمی در سالیان اخیر هستند. گاز متان، پس از گاز دی اکسیدکربن، قوی ترین گاز گلخانه ای و مسبب ۳۰ درصد گرمایش جهانی کنونی است. طول عمر کوتاه تر و پتانسیل گرمایش جهانی بالاتر این گاز نسبت به گاز دی اکسیدکربن موجب شده تا کاهش شدت انتشار گاز متان در راس سیاست های مبارزه با تغییرات اقلیمی قرار گیرد. اولین گام در این مسیر بررسی غلظت گاز متان و روند تغییرات آن و سپس تشخیص نقاط انتشار و تخمین میزان انتشار این گاز از منابع انتشار است. روش های متنوعی جهت تشخیص و تخمین انتشار گاز متان مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از داده های ماهواره ای به دلیل پوشش گسترده مکانی آن ها، مقرون به صرفه بودن، شناسایی منابع ناشناخته یا پیش بینی نشده و امکان بررسی روندهای بلند مدت در سالیان اخیر مورد توجه ویژه قرار گرفته است. سنجنده TROPOMI با توان تفکیک زمانی روزانه به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای سنجش از دور گاز متان شناخته شده است. در این پژوهش با کمک داده های روزانه غلظت گاز متان سنجنده TROPOMI در بازه یک ساله سال ۲۰۲۴ میلادی روند تغییرات ماهانه غلظت گاز متان در پهنه کشور ایران ارزیابی شد. میانگین غلظت گاز متان در سال ۲۰۲۴ برابر با ۱۹۲۰.۷۱ ppb بوده است. بیشترین میزان غلظت ماهانه گاز متان در ماه اوت و به میزان ۱۹۴۲.۴۷ ppb و کم ترین میزان غلظت در ماه آوریل و به میزان ۱۹۰۵.۸۳ ppb بوده است. میانگین درصد پوشش سطح سنجنده TROPOMI در سال ۲۰۲۴ برابر با ۱۷.۵۹% بوده است. بیشترین درصد پوشش سطح در ماه سپتامبر به میزان ۲۸.۸۱% و کم ترین درصد پوشش سطح در ماه ژوئیه به میزان ۱۰.۵۱% بوده است. تعداد روزها با داده موجود این سنجنده در نقاط مختلف پهنه کشور متفاوت است. بررسی پهنه های محدودتر (مانند بخش هایی از استان خوزستان و استان بوشهر) با تعداد روزهای با داده موجود بیش از ۱۵۰ روز به نتایج قابل اتکاتری منجر خواهد شد.

کلیدواژه ها:

تغییر اقلیم ، گاز متان ، سنجنده TROPOMI ، درصد پوشش سطح