تحلیل هم زمان مخاطرات اقلیمی (گرما، بارش باد در استان تهران و البرز

تغییرات اقلیمی یکی از مهمترین چالشهای زیست محیطی قرن حاضر به شمار میرود که بر شدت، توزیع و هم پوشانی پدیده های اقلیمی اثرات قابل توجهی گذاشته است. در این مطالعه برای نخستین بار تلاش شده است سه مخاطره اقلیمی، گرما بارش و باد به صورت همزمان و در یک چارچوب آماری مشترک مورد تحلیل قرار گیرند. منطقه مورد بررسی استانهای تهران و البرز است که به دلیل موقعیت توپوگرافی و اکولوژیکی ویژه، حساسیت بالایی نسبت به نوسانات اقلیمی دارند. دادههای ۳۷ ساله (۱۹۸۴ - ۲۰۲۰) از ایستگاه های سینوپتیک منتخب جمع آوری و پس از پردازش با استفاده از آزمون من کندال در سطح اطمینان ۹۵ و ۹۹ درصد تحلیل شدند. یافته ها حاکی از روند معنادار افزایشی در دمای میانگین، کاهش بارش در فصل سرد و افزایش سرعت باد در ماه های گرم سال است همپوشانی زمانی این سه مخاطره در برخی بازه های سال نشانگر افزایش پتانسیل وقوع تنشهای ترکیبی زیست محیطی مانند خشکسالی شدید، آتش سوزیهای جنگلی و ناپایداریهای اکولوژیک است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که رویکردهای چند بعدی در تحلیل خطرات اقلیمی، توانایی بالاتری در شناسایی نواحی بحرانی و تدوین راهکارهای سازگاری دارند. این مطالعه میتواند مبنایی علمی برای برنامه ریزیهای محیط زیستی و مدیریت منابع طبیعی در شرایط اقلیمی متحول شونده ایران فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

باد ، بارش ، تغییر اقلیم ، گرمایش زمین ، مخاطرات اقلیمی