بررسی رابطه علی بین توسعه بازار سهام، رشد اقتصادی و تورم در ایران

بازار سهام می تواند با ارائه ابزارهای مالی مختلف و ایجاد انگیزه در افراد جهت تنوع بخشیدن به پرتفوی خود و تسهیم ریسک، به بسیج پس اندازهای داخلی و متعاقبا هدایت این پس اندازها به سمت بنگاه های تولیدی کمک کند. بنابراین بازار سهام می تواند تخصیص کارآمدتر سرمایه به سرمایه گذاری های مولد را تسهیل کند و لذا انتظار بر این است که با فعالیت های تولیدی در یک اقتصاد، پیوندهای مهمی داشته باشد. از این رو، جای تعجب نیست که بازار سهام تبدیل به یک شاخص پیشرو برای فعالیت های اقتصادی در یک کشور شود. این موضوع از جمله دلایلی است که توجه بسیاری از کارشناسان و مسئولان را در کشورهای مختلف از جمله ایران، به توسعه بازار سهام برانگیخته است. بدیهی است توسعه بازار سهام می تواند تاثیر علی بر متغیرهای کلان اقتصادی از جمله رشد اقتصادی داشته یا برعکس از متغیرهای کلانی همچون تورم تاثیر بپذیرد، این مطالعه ضمن ارزیابی چنین روابطی، بررسی می کند که آیا علیت می تواند در جهت مقابل نیز در جریان باشد یا خیر؟ لذا رویکرد اصلی در این مطالعه بررسی رابطه علی بین شاخص های توسعه بازار سهام، رشد اقتصادی و تورم با استفاده از روش خودرگرسیون برداری طی دوره زمانی ۱۴۰۲-۱۳۷۲ می باشد. نتایج حاصل از آزمون علیت گرنجر، رابطه دوطرفه بین شاخص های توسعه بازار سهام و نرخ تورم و رشد اقتصادی را نشان داد. همچنین نتایج واکنش آنی متغیرهای توسعه بازار سهام نشان داد که شوک های وارده به نرخ تورم ابتدا باعث افزایش، سپس کاهش متغیرهای توسعه بازار سهام شده است؛ برعکس این رابطه نیز برای بازار سهام برقرار است؛ به گونه ای که شوک های وارده به متغیرهای توسعه بازار سهام ابتدا منجر به کاهش نرخ تورم، و سپس افزایش آن شده اند. شوک های وارده به رشد اقتصادی ابتدا باعث کاهش و سپس افزایش متغیرهای توسعه بازار سهام شده است. برعکس این رابطه نیز برقرار است، به گونه ای که شوک های وارده به متغیرهای توسعه بازار سهام ابتدا منجر به کاهش موقت و گذار و سپس افزایش در رشد اقتصادی شده است. این ارتباط دوسویه بین متغیرهای توسعه بازار سهام با نرخ تورم و رشد اقتصادی باعث می شود که نهادهای تصمیم گیرنده نیز توجه همزمانی به شاخص های بازار سهام و شاخص های کلان اقتصادی داشته باشند.

کلیدواژه ها:

توسعه بازار سهام ، رشد اقتصادی ، تورم ، رویکرد خودرگرسیون برداری