تاثیر آموزش راهبردهای حل مسئله جورج پولیا بر تاب آوری و افت تحصیلی دانش آموزان

هدف: پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی-توصیفی به بررسی تاثیر آموزش راهبردهای چهار مرحله ای حل مسئله جورج پولیا بر دو متغیر کلیدی در نظام آموزشی، یعنی تاب آوری تحصیلی و افت تحصیلی دانش آموزان، می پردازد. هدف اصلی، تبیین سازوکارهای نظری است که از طریق آن ها، این مدل کلاسیک حل مسئله می تواند به عنوان یک مداخله شناختی-رفتاری، به تقویت توانایی دانش آموزان برای مواجهه با چالش ها و کاهش شکاف بین توانایی بالقوه و عملکرد واقعی آن ها منجر شود. روش شناسی: این مقاله یک پژوهش مروری و تحلیلی است. داده ها از طریق مطالعه نظام مند منابع کتابخانه ای، مقالات علمی-پژوهشی نمایه شده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی مانند SIDو Magiranو بین المللی مانند Scopus, Google Scholar, Web of Science و کتب تخصصی گردآوری شده اند. تحلیل داده ها به شیوه تحلیل محتوای کیفی و استدلال منطقی برای ایجاد پیوند میان مفاهیم نظری حل مسئله، تاب آوری و افت تحصیلی صورت گرفته است. یافته ها: تحلیل ها نشان می دهد که راهبردهای پولیا (فهم مسئله، تدوین نقشه، اجرای نقشه، و بازنگری) با مولفه های اصلی تاب آوری تحصیلی مانند خودکارآمدی، راهبردهای مقابله ای مسئله محور، تفکر انتقادی و فراشناخت، همپوشانی معناداری دارند. آموزش این راهبردها با ایجاد یک چارچوب ذهنی ساختاریافته، به دانش آموزان کمک می کند تا از حالت انفعال و درماندگی آموخته شده در برابر مسائل دشوار خارج شده و با افزایش احساس کنترل و شایستگی، تاب آوری خود را افزایش دهند. به موازات آن، با تجهیز دانش آموزان به ابزارهای شناختی برای شکستن مسائل پیچیده به گام های قابل مدیریت، این مدل می تواند اضطراب تحصیلی را کاهش داده و با بهبود عملکرد واقعی، به کاهش پدیده افت تحصیلی کمک کند. نتیجه گیری: آموزش راهبردهای حل مسئله پولیا، فراتر از یک تکنیک ریاضی، یک ابزار قدرتمند پداگوژیک برای توانمندسازی شناختی و هیجانی دانش آموزان است. این مدل پتانسیل بالایی برای ادغام در برنامه های درسی به منظور ارتقای همزمان مهارت های تحلیلی، تاب آوری و پیشرفت تحصیلی دارد. پیشنهاد می شود تحقیقات آتی به صورت میدانی و آزمایشی، اثربخشی این مداخله را در بافت های آموزشی مختلف ایران مورد سنجش قرار دهند.

کلیدواژه ها:

جورج پولیا ، راهبردهای حل مسئله ، تاب آوری تحصیلی ، افت تحصیلی ، آموزش فراشناختی ، روانشناسی تربیتی