بازنمایی جایگاه مادر در اشعار کلاسیک فارسی؛ از فردوسی تا سعدی

پژوهش حاضر با هدف بررسی بازنمایی جایگاه مادر در اشعار کلاسیک فارسی، به ویژه در آثار فردوسی، سنایی و سعدی انجام شده است. هدف این مطالعه تحلیل نقش مادر به عنوان نماد اخلاق، تربیت و فرهنگ در متون ادبی کلاسیک و شناسایی شباهت ها و تفاوت های بازنمایی او در حوزه های حماسی، عرفانی و اخلاقی است. روش پژوهش کیفی و کتابخانه ای بوده و داده ها از طریق مطالعه متون اصلی شاعران و منابع پژوهشی مرتبط جمع آوری شده است. جامعه پژوهش شامل آثار کلاسیک فارسی از دوره های پیش از اسلام تا قرن هشتم هجری است و نمونه پژوهش به آثار سه شاعر برجسته محدود شده است: شاهنامه فردوسی، اشعار عرفانی و اخلاقی سنایی و گلستان و بوستان سعدی. یافته ها نشان می دهد که فردوسی مادران را به عنوان ستون تربیتی و حمایتگر قهرمانان ملی بازنمایی می کند، سنایی بر بعد معنوی و هدایت اخلاقی فرزند تاکید دارد و سعدی جایگاه مادر را در حوزه اخلاق و تربیت اجتماعی برجسته می سازد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نقش مادر در ادبیات کلاسیک فارسی ترکیبی از مهر، ایثار، هدایت و تربیت است و او همزمان به عنوان شخصیت فردی و نماد فرهنگی و اجتماعی، عامل انتقال ارزش ها و تثبیت هویت جامعه ایرانی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

مادر ، بازنمایی ، ادبیات کلاسیک فارسی ، فردوسی ، سنایی ، سعدی.