مقایسه روش های تدریس ریاضی در دو کشور ایران و دانمارک

در این مقاله، با استفاده از منابع رسمی و بین المللی، روش های تدریس ریاضی در دوره اول متوسطه (پایه های هفتم تا نهم) در ایران و دانمارک به صورت جامع مقایسه شده است. در ایران نظام آموزشی متمرکز است و کتاب درسی یکپارچه ملی راهنمای اصلی همه معلمان و دانش آموزان در همه مدارس است[۱]. معلمان ایرانی عمدتا بر تدریس معطوف به کتاب درسی و حل تمرین های آن تمرکز دارند[۲]؛ ارزشیابی دانش آموزان نیز غالبا مبتنی بر همان کتاب درسی است. در مقابل، در دانمارک برنامه درسی و اهداف آموزشی (Fælles Mål) دموکراتیک تر است و به مهارت های کاربردی، تفکر انتقادی و حل مسئله تاکید دارد[۳][۴]. معلمان دانمارکی نقش راهنما دارند و از روش های مشارکتی، کارگروهی و یادگیری فعال استفاده می کنند؛ به عنوان نمونه دانشگاه آلبورگ (دانمارک) از دهه ۱۹۷۰ آموزش پروژه محور و یادگیری مشارکتی را در برنامه های مهندسی خود اجرا کرده است[۵].از جنبه فناوری، استفاده از ابزارهای نوین (تابلوهای هوشمند، رایانه و نرم افزارهای آموزشی) در کلاس های دانمارکی رایج است[۶]، در حالی که در ایران رشد پذیرش فناوری با تاخیر همراه بوده است. در ارزشیابی، ایران آزمون های نهایی پایه نهم برای ادامه تحصیل در دبیرستان دارد و همه امتحانات تکیه بر محتوای کتاب درسی دارند[۱]. در دانمارک، در پایان پایه های هشتم و نهم آزمون نهایی سراسری (مقاطع ۸ و ۹) اجرا می شود که در آن دروس اصلی شامل ریاضی نیز سنجیده می شوند[۷][۸]. از نظر مشارکت دانش آموزان، روش های فعال و پرسشگری در کلاس های دانمارک بیشتر است و معلمان به مشارکت دانش آموزان توجه دارند؛ در مقابل، در ایران کلاس ها معمولا شیوه سخنرانی و حل مساله با هدایت معلم را دنبال می کنند.از لحاظ عملکرد بین المللی، داده های TIMSS ۲۰۱۹ نشان می دهد میانگین نمره ریاضی پایه هشتم ایرانی ها حدود ۴۴۶ است[۹] که زیر نقطه معیار ۵۰۰ و به مراتب کمتر از میانگین بسیاری کشورهاست. دانمارک در آن دوره، آزمون پایه هشتم نداشت، اما در پایه چهارم، متوسط نمره ریاضی دانمارکی ها ۵۲۵ بود که در زمره بالاترین ها قرار می گیرد[۱۰]. محتوای کتاب های درسی ایران محدود به اهداف تکلیفی و رویه ای است، در حالی که در دانمارک کتاب ها متنوعند و بر توسعه مهارت های کلیدی تاکید دارند[۳][۱]. همچنین ایران در سال ۲۰۱۰ نخستین سند ملی برنامه درسی خود را تدوین و اجرا کرد[۱۱]؛ در دانمارک نیز با اصلاحات مدرسه ای (Folkeskole Reform) در ۲۰۱۴ هدف «افزایش ۸۰ درصد دانش آموزان دارای مهارت مطلوب در ریاضی» دنبال شد[۴]. نهایتا با وجود نقاط قوت ایران در تسلط بر محاسبات پایه، ضعف در مشکلات ابداعی و مشارکت دانش آموزان در کلاس دیده می شود؛ پیشنهاد می شود با معرفی روش های فعال یادگیری، به روزرسانی تدریجی کتاب ها و ارتقای آموزش معلمان، تدریس ریاضی در ایران توسعه یابد.

کلیدواژه ها:

معلمان ، دانمارک ، دموکراتیک ، ارزشیابی ، لحاظ عملکرد ، میانگین