نقش همکاری خانه و مدرسه در ارتقای مهارت های اجتماعی دانش آموزان ابتدایی

نظام آموزش و پرورش امروز با چالش های متعددی در حوزه های اجتماعی، فرهنگی و فناورانه مواجه است. یکی از مهم ترین این چالش ها، پرورش مهارت های اجتماعی در دانش آموزان ابتدایی است؛ مهارت هایی که زیربنای تعامل موثر، سازگاری اجتماعی و موفقیت تحصیلی محسوب می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش همکاری خانه و مدرسه، فرهنگ روابط معلمان با والدین و دانش آموزان، و تاثیر محیط آموزشی و فناوری های نوین بر کاهش مشکلات رفتاری، ارتقای مهارت های اجتماعی و بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی انجام شد. این مطالعه از نوع مروری (Review Study) است و با رویکردی نظام مند به گردآوری و تحلیل پژوهش های داخلی و خارجی بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ پرداخته است. منابع از پایگاه های علمی معتبر داخلی و بین المللی انتخاب و بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص، غربالگری شدند. داده ها در سه محور اصلی شامل نقش خانواده، نقش مدرسه و معلمان، و همکاری دوسویه خانه و مدرسه سازمان دهی و تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که خانواده و مدرسه دو نهاد مکمل در فرآیند اجتماعی سازی کودک هستند و بیشترین تاثیر زمانی حاصل می شود که این دو نهاد در تعامل و هم افزایی عمل کنند. برنامه های مشارکتی مانند FAST در سطح بین المللی موجب کاهش مشکلات رفتاری و ارتقای مهارت های اجتماعی شده اند، در حالی که در ایران ضعف در اجرای واقعی انجمن های اولیا و مربیان و نبود مدل های بومی همکاری، مانع تحقق کامل این ظرفیت است. همچنین، فرهنگ همکاری میان معلمان، کیفیت محیط آموزشی و استفاده هدایت شده از فناوری از عوامل کلیدی در ارتقای مهارت های اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان شناسایی شدند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که ارتقای کیفیت آموزش و تربیت در مدارس ابتدایی تنها در سایه همکاری واقعی خانه و مدرسه، تقویت فرهنگ همکاری میان معلمان، طراحی محیط های پاسخ ده به نیازهای کودکان و استفاده آگاهانه از فناوری امکان پذیر است. این یافته ها می تواند راهنمایی برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس، معلمان و والدین در جهت طراحی برنامه های مشارکتی و بومی سازی الگوهای همکاری باشد.

کلیدواژه ها:

همکاری خانه و مدرسه ، مهارت های اجتماعی ، آموزش ابتدایی ، والدین ، معلمان ، محیط آموزشی ، فناوری