ارزیابی تاثیر تفکر طراحی (Design Thinking) بر تقویت مهارت های حل مسئله ی باز و خلاقیت دانش آموزان در آزمایشگاه های علوم تجربی دبیرستان

پیش زمینه و هدف: روش های سنتی آزمایشگاهی در آموزش علوم، اغلب بر تایید پروتکل های از پیش تعیین شده متمرکز هستند که فرصت کمی برای توسعه تفکر خلاق و مهارت های حل مسئله ی باز باقی می گذارند. این مقاله مروری تحلیلی با هدف ارزیابی و تبیین تاثیر به کارگیری چارچوب تفکر طراحی (Design Thinking) (شامل مراحل همدلی، تعریف، ایده پردازی، نمونه سازی و آزمودن) به عنوان یک رویکرد آموزشی نوین در آزمایشگاه های علوم دبیرستان تدوین شده است.روش بررسی: این مرور بر اساس تحلیل متون علمی بین المللی در حوزه های آموزش علوم، مهندسی و علوم تربیتی (پژوهش های انجام شده از سال ۲۰۱۰ به بعد) انجام شده است. تمرکز بر ارزیابی کمی و کیفی مطالعاتی است که نتایج استفاده از تفکر طراحی را بر شاخص هایی چون تفکر واگرا (خلاقیت) و مهارت های حل مسئله مبتنی بر پروژه مقایسه کرده اند.یافته های کلیدی: نتایج نشان می دهند که ادغام تفکر طراحی در فعالیت های آزمایشگاهی، نه تنها درک عمیق تر مفاهیم علمی را در پی دارد، بلکه به طور معنی داری انگیزه درونی دانش آموزان را افزایش داده و توانایی آن ها را در مواجهه با چالش های بین رشته ای بهبود می بخشد. با این حال، نیاز به آموزش قوی معلمین و زمان بر بودن این رویکرد، از جمله چالش های اصلی اجرای آن است.نتیجه گیری و پیشنهادها: تفکر طراحی یک ابزار قدرتمند برای تبدیل آزمایشگاه از یک فضای تاییدی به یک فضای نوآوری است. این مقاله، راهکارهایی مشخص برای ادغام این روش در سرفصل های درسی علوم ایران و توسعه ابزارهای ارزیابی مناسب ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تفکر طراحی ، آموزش علوم ، حل مسئله ی باز ، خلاقیت ، آزمایشگاه های دبیرستان ، نوآوری آموزشی.