مفهوم ماموریت های صلح بانی سازمان ملل متحد و سیر تحول آن

بررسی روند تاریخی ماموریت های صلح بانی سازمان ملل متحد حاکی از بروز تحولی کمی و کیفی در این ماموریت ها در دو دهه اخیر است که از آن به عنوان سیر تحول ماموریت های صلح بانی این سازمان یاد می شود. این توسعه و تحول به تدریج شکل گرفته و از ماموریت های سنتی صلح بانی با وظیفه محدود نظارت بر آتش بس آن هم غالبا در درگیری های مسلحانه بین دولت ها (درگیری های بین المللی)، به ماموریت های پیچیده و چندوجهی با مشارکت واحدهای نظامی، پلیس و نیروهای غیرنظامی و بشردوستانه که به طور عمده برای پاسخ به درگیری های مسلحانه داخلی (در نقطه مقابل درگیری های بین المللی) اعزام می شوند، تغییر ماهیت داده است. این تحول در واقع در پاسخ به محیط بین المللی جدید شکل گرفته در دوران پس از خاتمه جنگ سرد و شرایط نوین حاکم بر درگیری ها و بحران های بین المللی صورت گرفته و اعزام پرشمار نیروهای صلح بان این سازمان به مناطق به شدت فقیر و آشوب زده به عنوان یکی از نتایج طبیعی ایجاد محیط نوین بین المللی ارزیابی می گردد. البته در این زمینه یکی از نگرانی های مهم موجود در ارتباط با روند تحول کیفی و کمی ماموریت های صلح بانی سازمان ملل متحد، امکان تبدیل چنین سازوکاری به یک عنصر قدرتمند پشتیبانی کننده سیاست های تغییر رژیم در جهان توسط قدرت های غربی می باشد. مقاله حاضر کوشیده است با استفاده از اسناد و گزارش های سازمان ملل متحد، در قالب یک مقدمه، سه بخش و نتیجه گیری به بررسی مفهوم صلح بانی سازمان ملل متحد و سیر تحول آن بپردازد. بخش اول مقاله به بررسی مفهوم صلح بانی در چهار دوره زمانی مفروض پس از تاسیس سازمان ملل متحد، بخش دوم به بررسی تحول مفهوم صلح بانی و بخش سوم به آسیب شناسی ماموریت های صلح بانی سازمان ملل متحد اختصاص یافته است.