نظم نهادمحور: الگوی اتحادیه اروپا از نظم در نظام بین الملل پساجنگ سرد

موضوع نظریه روابط بین الملل، سامان دادن به روابط بین الملل در پرتو مساله نظم است. به همین جهت بسیاری علم روابط بین الملل را به عنوان علم مطالعه نظم سیستمی تعریف می کنند. در این راستا بسیاری از بازیگران نظام بین الملل بیش از آن که در ایجاد سازوکارهای نظم بین الملل دخیل باشند، به عنوان متقاضی نظم بین المللی عمل می نمایند. به همین جهت در بحث از نظم در روابط بین الملل باید بین «تقاضا برای نظم» و «عرضه نظم» تمایز قائل شویم. از منظر بازیگران، در نظام بین الملل هم نظم بیش از آن که متکی بر افراد و بازیگران غیردولتی باشد، متکی بر دولت هاست. نقش و جایگاهی که قدرت های بزرگی نظیر ایالات متحده آمریکا، چین، روسیه و اتحادیه اروپا در عرضه نظم در عرصه نظام بین الملل ایفا می کنند، حائز اهمیت می باشد. این مقاله بر آنست تا به بررسی این نکته بپردازد که الگوی اتحادیه اروپا از نظم در نظام بین الملل پسا جنگ سرد چگونه قابل تبیین است؟ در پاسخ الگوی اتحادیه اروپا از نظم بین الملل را در قالب مفهوم «نظم نهادمحور»، یعنی کارآمدی نهادهای بین المللی در تدبیر امور جهانی (حکومت مداری) تحلیل خواهیم کرد. در این چارچوب اروپا به جای سیاست مبتنی بر زور، بیشتر بر گفتگو، دیپلماسی، پیوندهای تجاری، حقوق بین الملل، چندجانبه گرایی و ترغیب به جای اعمال فشار تاکید می نماید که در این مقاله تشریح می شود.