واکاوی عوامل واگرایی و تقابل در روابط ایران و عربستان

ایران و عربستان به ­عنوان دو کشور تاثیرگذار منطقه خاورمیانه، در تاریخ تعاملات خود روابط پر فرازونشیبی را در میانه الگوی همزیستی، رقابت و تقابل سپری کرده اند. چنانچه قبل از انقلاب اسلامی در راستای الزامات سیاسی و امنیتی منطقه، ملزم به همکاری برای از بین بردن تهدیدات و تضمین بﻘای نظام های سلطنتی خود بودند، اما وقوع انقلاب و متعاقب آن خروج ایران از ساختار ژئوپلیتیک غرب باعث شد تا روابط آن­ها در حوزه های مختلف خلیج­فارس، خاورمیانه، جهان اسلام و عرصه بین الملل در تقابل با یکدیگر قرارگرفته و به طور چشمگیری در سال­های اخیر و با بروز تحولات ۲۰۱۱ جهان عرب به وخیم ترین حالت ممکن از رویارویی منجر شود. از­ این­رو در این پژوهش سعی بر آن است تا با شناسایی دقیق عوامل واگرایی سیاست­ خارجی تهران و ریاض، به درک درستی از ریشه ها، عوامل شکل گیری بحران، علل بروز وضعیت کنونی و استمرار بحران بین دو کشور به عنوان یکی از پیچیده ترین بحران های منطقه ای دست یابیم. یافته­های این پژوهش نشان می­دهد که تجلی تقابل و واگرایی میان ایران و عربستان همواره متاثر از سه عامل ایدئولوژی، ژئواکونومی و ژئوپلیتیک پیوسته در نوسان بوده و در جریان تحولات بیداری اسلامی و با منطقه ای شدن بحران های داخلی غرب آسیا، منازعه و واگرایی میان این دو کشور افزایش یافته است.

کلیدواژه ها:

ایران ، ایدئولوژی ، ژئواکونومی ، ژئوپلیتیک ، عربستان