تحول در بنیا ن های تربیت معلم در ایران در دهه های ۳۰۱۳ و ۴۰ ۱۳شمسی

نهاد تربیت معلم در ایران که در دارالمعلم ها و سپس دانشسرایعالی تجلی داشت، در پیوند با فلسفه اجتماعی تلاش برای خروج از عقب ماندگی از طریق رشد تعلیمات عمومی شکل گرفت و با توجه به جوان بودن نهادهای آموزش عالی از خدمات علمی مهمترین شخصیت های علمی و امتیازات ویژه استخدامی برای فارغ التحصیلانش بهره مند بود. اما مرور تاریخ دانشسرا و دانشگاه در ایران، روندی نزولی را در جایگاه نهاد تربیت معلم در طول دهه های۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ نمودار می سازد که تا امروز فرصت صعود مجدد نیافته است و نوعی درهم شکستگی در این نهاد را می نمایاند. این مقاله با روش بررسی تاریخی - تحلیلی در پی بررسی جایگاه و فلسفه حاکم بر نهاد تربیت معلم در ایران و تلاش برای یافتن عوامل فروکاهش این جایگاه است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که برآیند عوامل زیر موجب ضعف و انحلال این نهاد شد و عنصر حقارت را در فلسفه تربیت معلم نهادینه ساخت؛ تاسیس دانشگاه تهران با تبدیل دانشسرایعالی به یک موسسه ضمیمه و انتقال سرمایه های مادی و معنوی آن به دانشکده های ادبیات و علوم؛ تصمیم مشاوران آمریکایی سازمان برنامه مبنی بر غیر انحلال دانشسراهای مقدماتی شبانه روزی سه ساله به نفع دوره های یکساله تربیت معلم با هدف تمرکز بر توسعه اقتصادی کشور.

کلیدواژه ها:

تاریخ تربیت معلم ، فلسفه تربیت معلم ، دانشسرایعالی تربیت معلم ، سیاستگذاری آموزشی ، آمریکایی ها ، دانش تربیتی