نقش واسطه ای ادراک بیماری در رابطه میان شدت درد و رفتارهای خودمراقبتی در بیماران مبتلا به دیابت دارای دردهای نوروپاتیک

مقدمه: دردهای نوروپاتیک نوعی از دردهای مزمن است که در اثر آسیب یا اختلال عملکرد در سیستم عصبی محیطی یا مرکزی ایجاد می شود. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش شدت درد در کیفیت خودمراقبتی مبتلایان به دیابت نوع دو دارای دردهای نوروپاتیک با میانجی گری ادراک بیماری میباشد.  روش کار: روش پژوهش، توصیفی و از نوع طرح های همبستگی با روش مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه مبتلایان به دیابت نوع دو دارای دردهای نوروپاتیک استان یزد بود که در پاییز ۱۴۰۳ عضو انجمن دیابت یزد بودند و یا به درمانگاه ها و مطب های پزشکان متخصص مراجعه کرده بودند. نمونه پژوهش شامل ۳۰۰ بیمار مبتلا به دیابت بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه خودمراقبتی دیابت حمدزاده و همکاران (۱۳۹۱)، پرسشنامه درد مک گیل (۱۹۹۷) و پرسشنامه ادراک بیماری (۲۰۰۶) بود. در تجزیه و تحلیل داده ها علاوه بر محاسبه شاخص های توصیفی (شامل محاسبه جداول توزیع فراوانی، درصدها، شاخص های گرایش مرکزی و پراکندگی نظیر میانگین و انحراف معیار) به محاسبه شاخص های استنباطی اقدام شد و برای مدل پیشنهادی شاخص های برازش و ضرایب مسیر استخراج شد. یافته ها: نتایج آزمون آماری نشان داد شدت درد بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت دارای دردهای نوروپاتیک اثر مستقیم معنادار دارد  (p<۰.۰۵). همچنین ادراک بیماری نقش میانجی معناداری در رابطه  بین شدت درد با کیفیت خودمراقبتی مبتلایان به دیابت نوع دو دارای دردهای نوروپاتیک دارد (p<۰.۰۵). نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که علاوه بر توجه به مدیریت شدت درد، تقویت ادراک بیماری نیز می تواند راهبردی موثر برای ارتقای کیفیت خودمراقبتی در این بیماران باشد.

کلیدواژه ها:

Pain intensity ، self-care quality ، illness perception ، neuropathic pain. ، شدت درد ، کیفیت خودمراقبتی ، ادراک بیماری ، دردهای نوروپاتیک.