نقش مشاور بر ارتقای تاب آوری و مدیریت هیجان در دانش آموزان دوره ابتدایی

تاب آوری و مدیریت هیجان از مهم ترین عوامل موثر بر رشد روانی، اجتماعی و تحصیلی کودکان در دوره ابتدایی هستند. دانش آموزان در این دوره به دلیل محدودیت های شناختی، هیجانی و اجتماعی، توانایی محدودی در مقابله با فشارهای روانی و استرس های محیطی دارند و بنابراین در مواجهه با مشکلات و چالش ها ممکن است دچار اضطراب، افسردگی و رفتارهای نامناسب شوند. تاب آوری روانی به معنای توانایی مقابله با سختی ها، بازگشت سریع به حالت تعادل بعد از مشکلات و توانایی سازگاری با شرایط نامطلوب است و مدیریت هیجان شامل مهارت های شناسایی، تنظیم و بیان مناسب هیجانات در شرایط مختلف می شود. ترکیب این دو مهارت باعث افزایش سلامت روانی، انگیزه تحصیلی و عملکرد اجتماعی مثبت دانش آموزان می گردد.مشاوران مدارس نقش محوری در تقویت تاب آوری و مدیریت هیجان دانش آموزان ایفا می کنند. آن ها با ارائه مداخلات فردی و گروهی، آموزش مهارت های مقابله ای، تمرین مدیریت هیجانات و فراهم کردن محیط حمایتی، زمینه ای امن و تقویت کننده برای رشد هیجانی و روانی کودکان ایجاد می کنند. حضور مستمر مشاوران و طراحی برنامه های هدفمند آموزشی، باعث می شود که دانش آموزان نه تنها مهارت های مقابله ای را بیاموزند، بلکه یاد بگیرند چگونه هیجانات خود را شناسایی، کنترل و به شیوه ای مثبت بیان کنند. این فرآیند باعث افزایش تاب آوری، کاهش رفتارهای پرخطر و اضطراب و ارتقای تعاملات اجتماعی سالم در محیط مدرسه می شود.علاوه بر مداخلات فردی، فعالیت های گروهی، کارگاه های آموزشی و جلسات تعاملی که توسط مشاوران طراحی می شوند، نقش مهمی در تقویت تاب آوری و مهارت های هیجانی دارند. در این فعالیت ها، دانش آموزان یاد می گیرند چگونه در موقعیت های اجتماعی مختلف هیجانات خود را مدیریت کنند، با همسالان به شیوه ای مثبت تعامل داشته باشند و توانایی حل مسئله و تصمیم گیری بهتری کسب کنند. این مهارت ها نه تنها باعث افزایش اعتمادبه نفس و انگیزه در کودکان می شوند، بلکه آنان را قادر می سازند در مواجهه با فشارهای تحصیلی و اجتماعی عملکرد بهتری داشته باشند و از بروز مشکلات هیجانی و رفتاری جلوگیری کنند.تعامل میان مشاور، والدین و معلمان نیز از دیگر مولفه های حیاتی در فرآیند تقویت تاب آوری و مدیریت هیجان دانش آموزان است. والدین با ایجاد محیط حمایتی در خانه، توجه به تغییرات هیجانی کودک و مشارکت در برنامه های آموزشی، می توانند نقش موثری در ارتقای تاب آوری و کنترل هیجانات کودکان ایفا کنند. معلمان نیز با شناسایی تغییرات رفتاری و هیجانی دانش آموزان، ارائه بازخورد مناسب و ایجاد محیط کلاس مثبت، اثرگذاری مداخلات مشاوران را افزایش می دهند. هماهنگی میان این سه گروه، شبکه حمایتی مستحکمی ایجاد می کند که تاب آوری روانی و مدیریت هیجانی کودکان را به طور چشمگیری تقویت می کند.با توجه به اهمیت تاب آوری و مدیریت هیجان در کاهش اضطراب، افسردگی، رفتارهای پرخطر و افزایش انگیزه یادگیری، طراحی برنامه های پیشگیرانه و آموزشی مستمر توسط مشاوران ضروری است. این برنامه ها شامل آموزش مهارت های مقابله ای، هیجانی و اجتماعی، فعالیت های گروهی و کارگاه های آموزشی، تمرین های عملی و همکاری با والدین و معلمان می شوند. پژوهش ها نشان می دهند که دانش آموزانی که تحت مداخلات مشاوره ای هدفمند قرار می گیرند، تاب آوری بیشتری دارند، هیجانات خود را به شکل مثبت مدیریت می کنند و توانایی مقابله با فشارهای روانی و اجتماعی آن ها بهبود می یابد.در نهایت، یافته های این پژوهش نشان می دهند که نقش مشاور در مدارس ابتدایی فراتر از آموزش تحصیلی است و شامل تقویت سلامت روانی، ارتقای تاب آوری و مهارت های هیجانی، ایجاد محیط حمایتی و همکاری فعال با والدین و معلمان می شود. توجه به این نقش و سرمایه گذاری بر مشاوران مدارس می تواند موجب بهبود عملکرد تحصیلی، کاهش اضطراب و رفتارهای پرخطر و ارتقای رشد اجتماعی و هیجانی دانش آموزان گردد و راهنمایی عملی برای مدیران مدارس و سیاست گذاران آموزشی باشد.