رهبری تحول آفرین و هوش سازمانی: ارتقای نوآوری معلمان آموزش ابتدایی — شواهد مطالعه خوشه ای چندمرحله ای در ایران

رهبری تحول آفرین و هوش سازمانی از مهم ترین عوامل ارتقای نوآوری در نظام های آموزشی محسوب می شوند. با وجود اهمیت این دو سازه، شواهد اندکی از نقش مکمل آن ها در نوآوری معلمان در بافت فرهنگی–اجتماعی ایران، به ویژه در آموزش ابتدایی و مناطق کمتر مطالعه شده، وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر رهبری تحول آفرین مدیران مدارس و هوش سازمانی مدارس بر نوآوری معلمان ابتدایی استان لرستان انجام شد. روش پژوهش، توصیفی–همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل ۷۹۱۰ معلم آموزش ابتدایی در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ بود که بر اساس آمار رسمی وزارت آموزش وپرورش ایران ثبت شده اند. با استفاده از نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای و حجم نمونه ۲۸۸ نفر (براساس جدول کرجسی و مورگان)، معلمان از مناطق مختلف استان به نسبت حجم جمعیت انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده شامل پرسشنامه رهبری تحول آفرین باس و آوولیو (۲۰۰۰)، پرسشنامه هوش سازمانی آلبرخت (۲۰۰۳)، و مقیاس نوآوری معلمان اسکات و بروس (۱۹۹۴) بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SmartPLS ۴ و شاخص های برازش مدل تحلیل شدند. نتایج نشان داد رهبری تحول آفرین مستقیما و همچنین از طریق هوش سازمانی، تاثیر مثبت و معناداری بر نوآوری معلمان دارد. هوش سازمانی نیز به طور مستقیم نوآوری معلمان را افزایش می دهد. یافته های این پژوهش می تواند مبنای سیاست گذاری های آموزشی برای توسعه فرهنگ نوآوری در مدارس ابتدایی و بهبود کیفیت یاددهی–یادگیری باشد.

کلیدواژه ها:

رهبری تحول آفرین ، هوش سازمانی ، نوآوری معلمان ، آموزش ابتدایی ، مدل یابی معادلات ساختاری