اثربخشی مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی بر سلامت روان و اقلیم مدرسه در دانش آموزان: یک مرور سنتزی

این مقاله مروری-سنتزی، شواهد پژوهشی موجود در زمینه اثربخشی مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی (MBIs) بر سلامت روان دانش آموزان و متغیرهای مرتبط با اقلیم مدرسه را مورد واکاوی قرار می دهد. با توجه به رشد فزاینده چالش های روان شناختی در میان کودکان و نوجوانان، مدارس به عنوان بستری کلیدی برای اجرای برنامه های پیشگیرانه و ارتقایی شناخته می شوند. در این میان، برنامه های ذهن آگاهی به عنوان رویکردی نوین برای تقویت مهارت های تنظیم هیجان، کاهش استرس و بهبود تعاملات اجتماعی مطرح شده اند. این پژوهش با روش مرور نظام مند و سنتز کیفی ادبیات تحقیق، به بررسی مطالعات تجربی و نیمه تجربی اخیر می پردازد. تحلیل یافته ها نشانگر آن است که مداخلات ذهن آگاهی تاثیرات مثبتی بر کاهش علائم اضطراب و افسردگی، بهبود کارکردهای اجرایی نظیر توجه و کنترل مهاری، و تقویت رفتارهای جامعه پسند در دانش آموزان دارند. علاوه بر این، شواهد نوظهور حاکی از آن است که این برنامه ها از طریق بهبود بهزیستی معلمان و کیفیت روابط معلم-دانش آموز، می توانند به شکل گیری اقلیم کلاسی و مدرسه ای مثبت تر یاری رسانند. با این وجود، ناهمگونی در طراحی برنامه ها، روش های اجرا و ابزارهای سنجش، مقایسه نتایج و تعمیم پذیری آن ها را با چالش مواجه می سازد. در نهایت، این پژوهش نتیجه می گیرد که ذهن آگاهی پتانسیل قابل توجهی به عنوان یک مداخله جامع در سطح مدرسه دارد، اما تحقق این پتانسیل در گرو طراحی های پژوهشی دقیق تر، توجه به وفاداری در اجرا و در نظر گرفتن بافتار فرهنگی مدارس است.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی در مدارس ، سلامت روان دانش آموزان ، اقلیم مدرسه