اثر محافظتی ژل آلوئه ورا و ویتامین E بر تغییرات هیستولوژیک بافت بیضه در پی القای واریکوسل تجربی در موش صحرایی

مقدمه: واریکوسل به عنوان یکی از شایع ­ترین علل ناباروری در مردان است که در اثر اتساع عروق شبکه­ پامپینی فرم در ورید اسپرماتیک داخلی بیضه به وجود می­ آید. با توجه به اجزای زیستی فعال در آلوئه ورا و اثرات ضدالتهابی، آنتی ­اکسیدانی و بازسازی بافتی و مقایسه آن با ویتامین E، به عنوان یک آنتی ­اکسیدان، این پژوهش با هدف بررسی اثرات محافظتی ژل آلوئه ورا و ویتامینE بر تغییرات هیستومورفومتری بافت بیضه در پی القای واریکوسل در موش صحرایی انجام شد. مواد و روش ها: در این پژوهش، ۳۰ سر موش صحرایی نر نژاد ویستار به ۶ گروه ۵تایی شامل گروه کنترل؛ گروه شم (شکم شکافته و همه مراحل جراحی به جز بستن عروق انجام شد)؛ گروه دریافت کننده ژل آلوئه ورا (mg/kg۵۰۰ گاواژ به مدت ۵۶ روز)؛ گروه واریکوسل (از طریق روش انسداد سیاهرگ کلیوی)؛ گروه واریکوسل دریافت کننده آلوئه ورا (mg/kg۵۰۰ گاواژ به مدت ۵۶ روز)؛ گروه واریکوسل دریافت کننده ویتامین E (mg/kg ۴۰ گاواژ به مدت ۵۶ روز) تقسیم شدند. در پایان دوره­ آزمایش، موش ­ها با داروی کتامین-زایلازین آسان­ کشی و برای بررسی­ های هیستومورفومتریک، بیضه چپ در محلول بوئن تثبیت، با روش ­های معمول تهیه­ مقاطع بافتی پارافینی، برش ­هایی به ضخامت ۵ میکرومتر تهیه و با روش ­های هماتوکسیلین-ائوزین (H&E) و PAS رنگ ­آمیزی شدند. نتایج: یافته ­های این پژوهش نشان داد که القای واریکوسل موجب آسیب به بافت بیضه شد و تغییراتی همانند افزایش بافت همبند بینابینی بین لوله ­های اسپرم ساز، پرخونی عروق پیرامون لوله­ ها، تغییر در شکل لوله ­های اسپرم ­ساز، تخریب و تحلیل اپی تلیوم لوله ­ها، نابسامانی در پیوستگی سلول ­های اسپرماتوژنز، واکوئله و آتروفی ­شدن سلول­ های اسپرماتوژنز و هم چنین افزایش ضخامت غشای پایه­ لوله­ های ­اسپرم ­ساز نسبت به گروه کنترل گردید؛ ولی در گروه واریکوسل دریافت کننده­ ژل آلوئه ورا در مقایسه با گروه واریکوسل، این تغییرات ساختاری در بافت بیضه تا حدود بسیاری بهبود یافته بود. از سوی دیگر، ژل آلوئه ورا باعث پیوستگی لوله ­های اسپرم ساز، کاهش تخریب لوله ­ها، کاهش ضخامت غشای پایه و پرخونی عروق بافت همبند بینابینی در مقایسه با گروه واریکوسل گردید. هم چنین ویتامین E باعث پیوستگی ساختار بافتی بیضه، افزایش شمار لوله ­های اسپرم­ ساز با سلول­ های اسپرماتوژنز فعال و افزایش بازسازی بافت بینابینی بیضه شد. بحث و نتیجه گیری: با توجه به یافته ­های این پژوهش، گمان می­ رود ژل آلوئه ورا، هم چون ویتامین E، بتواند ساختار بافتی بیضه و لوله های اسپرم ­ساز موش ­های واریکوسلی را بهبود بخشیده و روی اختلالات بیضوی ناشی از واریکوسل، اثرات محافظتی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

آلوئه ورا ، واریکوسل ، ویتامین E ، بیضه ، هیستولوژی ، موش صحرایی