اثر کاربرد مالچ شنی بر کنترل شوری و کاهش تلفات رطوبت خاک

فرآیند تبخیر از سطح خاک نه تنها سبب اتلاف آب می گردد، بلکه موجب شور شدن خاک ها نیز می شود. یکی از راه کارهای مناسب برای حفظ منابع موجود، جلوگیری از تلفات آب است که تبخیر از سطح خاک بخشی از آن می باشد. کاهش تبخیر از سطح خاک و حفظ رطوبت خاک و جلوگیری از شور شدن خاک های زراعی دو هدف مهمی است که کارشناسان و صاحب نظران بخش آب و خاک بر آن اتفاق نظر دارند. انجام اقدامات مدیریتی جهت نیل به این اهداف در مناطقی مانند استان یزد که دارای شرایط اقلیمی گرم و خشک می باشد، بسیار حائز اهمیت است. یکی از روش های مورد استفاده به منظور کاهش تبخیر و حفظ رطوبت به مدت طولانی در خاک، استفاده از مالچ در سطح خاک می باشد. بنابراین در این پژوهش مالچ شنی که به سهولت در دسترس می باشد، جهت کاهش تلفات رطوبت خاک و همچنین کنترل میزان شوری خاک سطحی در باغات پسته منطقه مرتاضیه شهرستان تفت در مقایسه با خاک لخت مورد استفاده قرار گرفت. بدین منظور در ردیف های مختلف درختان پسته مساحتی حدود ۱۲۰۰ متر مربع از ردیف ها با مالچ شنی به ضخامت ۱۰ سانتی متر پوشانده شد. خاک فاقد مالچ در این ردیف ها نیز به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. جهت بررسی میزان رطوبت خاک و همچنین میزان شوری خاک اقدام به نمونه برداری در عمق های مختلف در سه بازه از سال گردید و مقدار تغییرات این دو پارامتر مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که لایه مالچ شنی موجب شد که میزان تلفات تبخیر کاهش یافته و رطوبت بیشتری در خاک ذخیره گردد. مقدار میانگین هدایت الکتریکی (EC) پروفیل خاک تا عمق ۱۲۰ سانتی متری در تیمار دارای لایه مالچ ۶/۷ دسی زیمنس بر متر کمتر از تیمار خاک لخت (تیمار شاهد) بود.

کلیدواژه ها:

پسته ، ذخیره رطوبت خاک ، کاهش تبخیر ، هدایت الکتریکی (EC)