بررسی تاثیر آموزش ریاضی با استفاده از ابزارهای دست ورزی بر کاهش اضطراب ریاضی کودکان ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش ریاضی با استفاده از ابزارهای دست ورزی بر کاهش اضطراب ریاضی دانش آموزان ابتدایی انجام شد. اضطراب ریاضی یکی از مهم ترین عوامل هیجانی موثر بر عملکرد تحصیلی و نگرش یادگیرندگان نسبت به ریاضی است و می تواند سبب اجتناب، کاهش اعتمادبه نفس و افت پیشرفت تحصیلی شود. با توجه به نقش آموزش های فعال و تجربه محور در بهبود درک مفهومی و کاهش تنش های روانی، در این پژوهش تلاش شد تا کارایی استفاده از ابزارهای دست ورزی به عنوان یک روش آموزشی موثر در مدیریت اضطراب ریاضی بررسی گردد.روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه چهارم و پنجم مدارس ابتدایی ناحیه یک شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که از میان آن ها به روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای، ۶۰ نفر انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۳۰ نفر) گمارده شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه اضطراب ریاضی کودکان (رامیرز و گاندارا) بود که روایی و پایایی آن در مطالعات پیشین تایید شده است. آموزش گروه آزمایش به مدت هشت هفته در قالب شانزده جلسه با استفاده از ابزارهای دست ورزی شامل چینه ها، مکعب ها، چوب خط، مهره های رنگی و اشیای هندسی انجام گرفت؛ در حالی که گروه کنترل با روش سنتی (تدریس توضیحی و تمرین نوشتاری) آموزش دید. پس از اتمام دوره آموزشی، هر دو گروه در پس آزمون اضطراب ریاضی شرکت کردند و یک ماه بعد آزمون پیگیری نیز اجرا شد.نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که میانگین نمرات اضطراب ریاضی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به طور معناداری کاهش یافته است. همچنین یافته ها حاکی از آن بود که اثر آموزش مبتنی بر دست ورزی در طول زمان نیز پایدار مانده و تفاوت بین میانگین نمرات اضطراب ریاضی در پس آزمون و پیگیری معنادار نیست. تحلیل کیفی داده ها و مشاهدات معلمان نیز بیانگر کاهش محسوس رفتارهای اضطرابی، افزایش اعتمادبه نفس، و بهبود مشارکت دانش آموزان در کلاس های دست ورزی بود. علاوه بر این، درک مفهومی دانش آموزان از مباحث ریاضی و نگرش آنان نسبت به یادگیری به صورت مثبت تغییر یافت.نتایج پژوهش حاضر با نظریه های سازنده گرایی شناختی (پیاژه و برونر) و اجتماعی (ویگوتسکی و بندورا) هم راستاست و تاکید می کند که تجربه، تعامل و درگیری فعال یادگیرنده در فرایند آموزش، زمینه ساز یادگیری عمیق تر و کاهش اضطراب تحصیلی است. بر اساس یافته های این مطالعه، آموزش ریاضی با بهره گیری از ابزارهای دست ورزی می تواند به عنوان راهبردی موثر برای ایجاد محیط یادگیری امن، لذت بخش و بدون ترس مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین، پیشنهاد می شود در برنامه های درسی و تربیت معلم، جایگاه ویژه ای برای طراحی و به کارگیری ابزارهای دست ورزی در آموزش ریاضی در نظر گرفته شود تا از طریق تقویت تجربه های یادگیری ملموس، اضطراب ریاضی دانش آموزان به حداقل برسد و نگرش مثبت تری نسبت به این درس ایجاد گردد.

کلیدواژه ها:

آموزش ریاضی ، ابزارهای دست ورزی ، اضطراب ریاضی ، دانش آموزان ابتدایی ، یادگیری فعال ، خودکارآمدی