نقش سواد رسانه ای در تقویت تفکر انتقادی دانش آموزان در عصر دیجیتال

این مقاله به بررسی نقش محوری سواد رسانه ای به عنوان ابزاری برای تقویت و پرورش مهارت های تفکر انتقادی در میان دانش آموزان در چشم انداز پیچیده رسانه ای عصر دیجیتال می پردازد. امروزه دانش آموزان در یک اکوسیستم اطلاعاتی زندگی می کنند که در آن مرز بین اطلاعات معتبر و نادرست، اخبار و تبلیغات، و واقعیت و بازنمایی به طور فزاینده ای کم رنگ شده است. چالش هایی نظیر پدیده «اخبار جعلی»، حباب های اطلاعاتی ناشی از الگوریتم ها و حجم سرسام آور محتوا، ضرورت تجهیز نسل جدید به مهارت های شناختی سطح بالا را بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است. در این میان، سواد رسانه ای به عنوان مجموعه ای از شایستگی ها برای دسترسی، تحلیل، ارزیابی و خلق پیام های رسانه ای، پاسخی راهبردی به این چالش ها ارائه می دهد. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی استدلال می کند که سواد رسانه ای و تفکر انتقادی دارای یک رابطه همزیستی و تقویت کننده متقابل هستند. تفکر انتقادی، موتور شناختی لازم برای زیر سوال بردن، تحلیل و قضاوت منطقی را فراهم می کند، در حالی که سواد رسانه ای، زمینه، ابزارها و دانش متنی لازم برای به کار بستن این مهارت ها در دنیای واقعی رسانه ها را ارائه می دهد. این نوشتار با تشریح ابعاد کلیدی سواد رسانه ای و پیوند آن ها با مولفه های تفکر انتقادی، به ارائه راهکارهای عملی برای ادغام این آموزش ها در برنامه درسی می پردازد و نتیجه می گیرد که پرورش دانش آموزان رسانه آگاه و منتقد، دیگر یک انتخاب آموزشی نیست، بلکه یک ضرورت اساسی برای تربیت شهروندانی فعال، آگاه و مسئولیت پذیر در قرن بیست و یکم است.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، تفکر انتقادی ، عصر دیجیتال ، اخبار جعلی ، آموزش و پرورش ، شهروندی دیجیتال