جایگاه حقوق جنگ و رفتار بشر دوستانه بین المللی در حادثه عاشورا

مقاله حاضر به بررسی ابعاد مختلف لزوم اجرای قواعد بشر دوستانه و رعایت اصول اخلاقی و حقوقی در مخاصمات مسلحانه می پردازد و با استفاده از نمونه ها و شواهد تاریخی - به ویژه واقعه عاشورا – تحلیل می کند که چگونه بی اعتنایی به این قواعد منجر به فجایع انسانی و نقض گسترده حقوق بشر می گردد. نویسنده با طرح مفهوم نوینی تحت عنوان حق هدایت بشر و تبیین جایگاه آن در نظام حقوق بشر اسلامی به این نتیجه می رسد که هدایت الهی و امامت صالح یکی از نیازهای بنیادین بشریت برای نیل به سعادت فردی و اجتماعی است و در مقابل امامت ضلالت ابزار غارت و نابودی حقوق انسانهاست. مباحثی چون وفای به عهد و جایگاه آن در آموزه های قرآنی، تحلیل حقوق معاهدات اعم از حق شرط و پروتکل ها، و تطبیق این مباحث با قواعد حقوق بین الملل نیز بخش مهمی از مقاله را تشکیل می دهد. در ادامه با بررسی جنبه های حقوقی و فقهی حمایت از غیر نظامیان – به ویژه زنان و کودکان - در جنگها و استناد به منابع اسلامی و کنوانسیون های بین المللی، مقاله بر ضرورت رعایت اصل «لایقتل غیر المقاتل» و ممنوعیت کشتار غیر مقاتلان تاکید می کند. بدین ترتیب متن حاضر ترکیبی از رویکرد فقهی، اخلاقی، حقوقی و تاریخی را در قالب یک چارچوب منسجم برای تبیین و دفاع از حقوق بنیادین بشر ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

حقوق جنگ ، رفتار بشر دوستانه ، حقوق بین الملل ، عاشورا