بررسی تطبیقی بینه در اثبات جرایم کیفری در حقوق ایران و مصر

بر اساس قاعده البینه علی المدعی و الیمین علی من انکر، شخصی که در دادگاه ادعایی را مطرح می کند باید دلیل ارائه نموده و در صورتی که دلیلی نداشته باشد، طرف مقابل (منکر) باید سوگند بخورد. ادله ی اثبات جرم در دعاوی کیفری یکی از مهمترین مباحث مورد بحث در آیین دادرسی کیفری در حقوق ایران و حقوق مصر می باشد. بینه، شرعی شهود (گواهان معتبر شرعی بینه در فقه اسلامی، غالبا به شهادت دو مرد عادل است؛ اما یک مرد عادل و دو زن عادل یا چهار زن عادل نیز می توانند بینه باشند. اثبات جرم یعنی هر کس مدعی ارتکاب جرمی از سوی فردی باشد باید آن را اثبات نماید و مدعی علیه هر گاه در مقام دفاع، مدعی امری شود که محتاج به دلیل باشد اثبات امر بر عهده ی او است. بینه برای اثبات موضوعات شرعی مانند رویت، هلال فتوای مجتهد ازدواج و طلاق استفاده می شود ولی در دعاوی حقوقی کاربردی بیشتری دارد. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با منابع موجود کتابخانه ها و منابع اینترنتی و منابع فقهی مورد مطالعه قرار گرفته انجام شده است و این نتیجه حاصل شده است که در حقوق ایران بینه مدعی علیه نیز معتبر می باشد و اقتضای قواعد و اخبار اعتبار چنین بینه ای است که بنابر ارتکاز عقلا کاشفیت از واقع از آن سلب نشده است حتی در دعاوی ناظر بر جنایات علیه جسم اساسا تکلیف اولیه بر اقامه بینه بر عهده مدعی علیه ثابت شده و در دعاوی حد و تعزیر نیز بینه مدعی علیه به حکم قاعده درا، موجب عروض شبهه نسبت به بینه مدعی و به تبع بی اعتباری آن خواهد شد و همینطور در حقوق کیفری مصر با نظر به تعریف شهادت در کشورهای اسلامی آنطور که پیداست شرایط و سمع شهادت بر طبق آموزه های قرآنی مورد نظر قرار می گیرد تغریبا شرایط استماع شهادت نیز در این کشورها نزدیک به هم است.

کلیدواژه ها:

قاعده ی بینه ، ادله اثبات ، جرم ، حقوق کیفری ایران ، حقوق کیفری مصر