نظریه توحید اجتماعی بر الگوی حکمرانی مردمی، تحلیل تطبیقی اندیشه های علامه نائینی و شهید مطهری

این مقاله به بررسی تطبیقی تاثیر نظریه توحید اجتماعی بر الگوی حکمرانی مردمی از منظر دو اندیشمند برجسته شیعه، آیت الله میرزا محمد حسین نائینی و شهید مرتضی مطهری، می پردازد. هر دو متفکر، با رویکردی نوآورانه به اندیشه سیاسی شیعه، بر نفی استبداد و این ضرورت مشارکت مردم در چارچوب حاکمیت الهی تاکید کرده اند. پژوهش نشان می دهد که چگونه مفهوم توحید به عنوان مبنای رهایی انسان از سلطه غیرالهی، زمینه ساز شکل گیری نظریات حکمرانی مردمی اندیشه این دو عالم شد است؛ در حالی که نائینی بیشتر بر سازوکارهای حقوقی و مشروطه برای محدودسازی قدرت تاکید دارد، مطهری به مفهوم خلافت انسان «و نقش تربیتی آن در تحقق حکمرانی عادلانه می پردازد. در یافته های پژوهش حاکی از آن است که هر دو اندیشمند، با عزیمت از 'دانسته مصداق' شرک سیاسی و بر این اصل توحید اجتماعی، استبداد ضرورت مشارکت مردم در تعیین سرنوشت خود تاکید می کنند. با حال، به دلیل تفاوت در بسترهای تاریخی، اجتماعی و چالش های فکری پیش رو، در ارائه مدل عملی حکمرانی و تبیین سازوکار نظارت دینی به نتایج متفاوتی رسیده اند علامه نائینی در ینی در مواجهه با استبداد

کلیدواژه ها:

توحید اجتماعی ، حکمرانی مردمی ، علامه نائینی ، شهید مطهری ، اندیشه سیاسی