راهکارهای دبیران تربیت بدنی برای مدیریت استرس و اضطراب رقابتی در مسابقات مدرسه ای

در زمینه فعالیت های ورزشی دانش آموزی، مدیریت استرس و اضطراب رقابتی از سوی دبیران تربیت بدنی نقشی حیاتی در ارتقای عملکرد، حفظ سلامت روان و تقویت رشد شخصیتی ورزشکاران نوجوان ایفا می کند. مسابقات مدرسه ای، به دلیل ساختار رقابتی و فشارهای روانی ناشی از ارزیابی همسالان، معلمان و والدین، می توانند منبعی جدی برای ایجاد هیجانات منفی و اختلال در تمرکز دانش آموزان باشند. دبیران تربیت بدنی به عنوان مربیان خط مقدم، با تلفیق دانش روان شناسی ورزشی، مهارت های ارتباطی و فنون آموزشی، قادرند محیط رقابتی را به بستری امن، حمایتگر و انگیزشی تبدیل کنند. راهکارهای موثر در این زمینه شامل آموزش تکنیک های آرام سازی تنفس عمیق و مدیتیشن کوتاه قبل از شروع مسابقه، اجرای تمرینات سازمان یافته مبتنی بر شبیه سازی شرایط واقعی رقابت برای کاهش شوک هیجانی، استفاده از گفتار انگیزشی و بازخورد مثبت در جریان مسابقه، و هدایت ذهنی دانش آموزان به تمرکز بر فرایند به جای نتیجه است. افزون بر این، بهره گیری از مدل های روان شناختی نظیر نظریه «کنترل هیجان» و «خودتعیین گری» می تواند به ارتقای خودنظم دهی و کاهش اضطراب منجر شود. توجه به تفاوت های فردی، تنظیم شدت و حجم تمرین متناسب با ظرفیت روانی دانش آموزان، و ایجاد فرهنگ پذیرش شکست به عنوان فرصت یادگیری، از دیگر بسترهای پیشگیری از انباشت فشارهای رقابتی است. برنامه ریزی جلسات مشاوره کوتاه مدت پیش از مسابقات، استفاده از بازی های گروهی غیررقابتی برای تعدیل هیجانات، و تعامل فعال با اولیای دانش آموزان جهت هم سویی پیام های انگیزشی در خانه و مدرسه، نیز در کاهش استرس موثر است. بدین ترتیب، مدیریت علمی و آگاهانه استرس و اضطراب رقابتی، نه تنها عملکرد ورزشی دانش آموزان را ارتقا می دهد، بلکه آنان را برای مواجهه سالم با چالش های آینده اجتماعی و شغلی آماده می سازد و از بروز پیامدهای منفی روانی جلوگیری می کند.

کلیدواژه ها:

تربیت بدنی ، مدیریت استرس رقابتی ، اضطراب مسابقه ، دبیران ورزش ، روان شناسی ورزشی ، آموزش آرام سازی ، خودتعیین گری ، محیط حمایتگر