بازنمایی های کتاب های درسی و محتوای آموزشی پایه سوم از نگاه دختران: یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوا-مصاحبه ای

کتاب های درسی به عنوان یکی از ابزارهای اصلی نظام آموزشی، نقشی کلیدی در شکل گیری هویت و نگرش های دانش آموزان، به ویژه دختران، دارند. این مطالعه با هدف بررسی بازنمایی های جنسیتی در محتوای کتاب های درسی پایه سوم ابتدایی از دیدگاه دختران انجام شده است. با استفاده از رویکرد کیفی تحلیل محتوا-مصاحبه ای، این پژوهش به شناسایی الگوهای بازنمایی جنسیتی در متون و تصاویر این کتاب ها پرداخته و ادراکات دختران را از این محتواها کاوش کرده است. یافته ها نشان می دهند که کتاب های درسی اغلب دختران را در نقش های سنتی مانند مراقبت های خانگی یا فعالیت های عاطفی به تصویر می کشند، در حالی که نقش های حرفه ای یا خلاقانه کمتر به آن ها نسبت داده می شود. تصاویر و داستان های موجود در این کتاب ها نیز تمایل به تقویت کلیشه های جنسیتی دارند، که می تواند بر ادراک دختران از جایگاه اجتماعی شان تاثیر منفی بگذارد. از دیدگاه دختران، این بازنمایی ها گاهی با واقعیت های زندگی مدرن همخوانی ندارند و ممکن است انگیزه آن ها را برای دنبال کردن اهداف غیرسنتی کاهش دهند. این مطالعه همچنین نشان داد که فقدان تنوع در بازنمایی های جنسیتی می تواند به تثبیت نابرابری های اجتماعی منجر شود. نتایج این پژوهش بر ضرورت بازنگری محتوای کتاب های درسی با تاکید بر ترویج برابری جنسیتی و ارائه نقش های متنوع برای دختران تاکید دارد. پیشنهاد می شود که در طراحی محتوای آموزشی، دیدگاه های دانش آموزان، به ویژه دختران، در نظر گرفته شود تا محتوایی فراگیرتر و متناسب با نیازهای جامعه مدرن ارائه گردد. این مطالعه می تواند به سیاست گذاران آموزشی کمک کند تا رویکردهای موثرتری برای کاهش کلیشه های جنسیتی در نظام آموزشی اتخاذ کنند.

کلیدواژه ها:

بازنمایی جنسیتی ، کتاب های درسی ، هویت دختران ، محتوای آموزشی ، تحلیل کیفی