شناسایی و طبقه بندی عوامل موثر بر موفقیت مدل های کسب وکار در بستر اقتصاد پلتفرمی: مرور نظام مند مطالعات تجربی

اقتصاد پلتفرمی به عنوان یکی از پیشرفت های عمده در دنیای کسب وکارهای دیجیتال، تاثیرات قابل توجهی بر مدل های کسب وکار و نحوه ی رقابت در بازارهای مختلف دارد. این مدل های کسب وکار به دلیل استفاده از فناوری های نوین و توانمندی های دیجیتال، تحولات عمده ای را در ساختارهای اقتصادی و تجاری ایجاد کرده اند. هدف این پژوهش شناسایی و طبقه بندی عوامل موثر بر موفقیت مدل های کسب وکار در بستر اقتصاد پلتفرمی است. این پژوهش به روش مرور نظام مند مطالعات تجربی انجام شده و به منظور تحلیل و شناسایی عوامل کلیدی، مقالات و منابع معتبر از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ در زمینه مدل های کسب وکار پلتفرمی مورد بررسی قرار گرفتند. پس از جست وجو و پالایش منابع مرتبط، تعداد ۲۷ منبع به عنوان منابع نهایی انتخاب شدند. بر اساس تحلیل منابع، تعداد ۳۲ شاخص در قالب ۶ مولفه شناسایی و طبقه بندی شدند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که موفقیت مدل های کسب وکار در بستر اقتصاد پلتفرمی تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل پیچیده و متنوع است که در چندین دسته کلی طبقه بندی می شوند. از جمله مهم ترین عواملی که برای موفقیت این مدل ها مورد توجه قرار می گیرند، می توان به زیرساخت های فناوری پیشرفته، مدیریت منابع و درآمدزایی، تعاملات موثر کاربران، حکمرانی و مقررات شفاف، نوآوری و یادگیری، و استراتژی های رشد و مدیریت اکوسیستم اشاره کرد. هر یک از این دسته ها به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر عملکرد و پایداری پلتفرم ها تاثیر دارند. به ویژه، اکوسیستم های پلتفرمی که بتوانند به خوبی این عوامل را مدیریت کنند، قادر خواهند بود مزیت رقابتی قابل توجهی کسب کنند و در فضای رقابتی کنونی در سطح جهانی موفق عمل کنند.

کلیدواژه ها:

اقصاد پلتفرمی ، نوآوری مدل کسب و کار ، کسب و کارهای مبتنی بر پلتفرم