اقدام پژوهی "بهبود دقت در املا با بازی های آموزشی و روش دیکته خلاق"

هدف اصلی این اقدام پژوهی، بهبود دقت املایی و کاهش خطاهای نوشتاری دانش آموزان پایه سوم ابتدایی، به ویژه در کلمات دارای حروف هم آوا، تشدید و اشکالات دیداری-شنیداری بود. مشاهده های اولیه حاکی از آن بود که استفاده صرف از روش های سنتی املای تقریری، منجر به کاهش انگیزه، اضطراب و عدم تثبیت یادگیری در بخش قابل توجهی از دانش آموزان شده است. این ضعف املایی نه تنها بر درس فارسی، بلکه بر سایر دروس و اعتماد به نفس تحصیلی آنان نیز تاثیر منفی گذاشته بود.در گام نخست، با آزمون های تشخیصی و تحلیل دقیق دفاتر املا و مشق، مشخص شد که عمده مشکلات ناشی از بی دقتی، ضعف در حافظه دیداری و شنیداری، و ناتوانی در تمایز حروف مشابه در تلفظ است. بر این اساس، رویکرد مداخله ای بر مبنای آموزش فعال و یادگیری با لذت طراحی شد. راهکارهای اصلی شامل تلفیق املا با بازی های آموزشی و اجرای روش های دیکته خلاق بود.مهم ترین راهکارهای اجرا شده عبارت بودند از: «املای مشورتی گروهی» برای تقویت مهارت های اجتماعی و یادگیری از همسالان، «املای کارتی یا لمسی» برای تقویت حافظه دیداری و حس لامسه، «بازی های کلمه سازی و جورچین کلمات»، «املای تصویری» و اجرای منظم و هدفمند «دیکته بدون نقطه» و «دیکته غلط یاب». این فعالیت ها در ۱۳ جلسه به صورت منظم در کلاس درس و با همکاری اولیا در منزل اجرا شدند.جمع آوری اطلاعات ثانویه از طریق مقایسه نمرات املا قبل و بعد از مداخله، مشاهده رفتار دانش آموزان حین انجام بازی ها و مصاحبه با آنان صورت پذیرفت. نتایج به دست آمده، کاهش چشمگیر میانگین خطاهای املایی، به ویژه در کلمات دشوار، را نشان داد. علاوه بر این، افزایش علاقه و انگیزه دانش آموزان نسبت به درس املا، کاهش اضطراب امتحان و بهبود تمرکز و دقت آنان، به عنوان دستاوردهای مهم کیفی این پژوهش ثبت شد. این اقدام پژوهی نشان داد که جایگزینی روش های خشک و سنتی با محتوای جذاب و فعال مبتنی بر بازی، یک راهکار موثر و کارآمد برای بهبود مهارت های املایی و تقویت بنیادهای سواد نوشتاری در مقطع ابتدایی است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: اقدام پژوهی ، دقت املایی ، بازی های آموزشی ، دیکته خلاق ، حافظه دیداری ، پایه سوم ابتدایی.