ارائه چارچوبی راهبردی برای بومی سازی و به کارگیری مسئولانه هوش مصنوعی در نظام آموزش و پرورش و مطالعات فرهنگی-اجتماعی ایران

ژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوبی راهبردی برای بومی سازی و به کارگیری مسئولانه هوش مصنوعی در نظام آموزش و پرورش و مطالعات فرهنگی-اجتماعی ایران انجام شده است. مساله اصلی، فقدان یک نقشه راه جامع است که همزمان کارایی فناورانه، انطباق بومی و مسئولیت پذیری اخلاقی-اجتماعی را مدنظر قرار دهد. این تحقیق از نظر هدف، توسعه ای-کاربردی و از نظر روش، کتابخانه ای با رویکرد تحلیلی-مروری است. داده ها از طریق جستجوی نظام مند در مقالات، کتب و اسناد بالادستی فارسی گردآوری و با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان دهنده پنج بعد کلیدی به هم پیوسته در چارچوب راهبردی است: ۱) بعد فنی و زیرساختی (با تاکید بر زیرساخت داده ای بومی)، ۲) بعد محتوایی-آموزشی و پژوهشی (تولید محتوای هوشمند بومی و توسعه روش شناسی تلفیقی)، ۳) بعد نیروی انسانی و توانمندسازی (سواد هوش مصنوعی برای معلمان و پژوهشگران)، ۴) بعد حکمرانی، اخلاق و قانون (تدوین منشور اخلاقی و چارچوب حقوقی) و ۵) بعد اکوسیستم نوآوری و توسعه بومی (تغییر از مصرف به تولید). نتیجه کلی آن است که تحقق این چارچوب یکپارچه می تواند هوش مصنوعی را از یک تهدید بالقوه به فرصتی برای نوآوری تربیتی، تولید علم نافع و تقویت مرجعیت فرهنگی ایران تبدیل نماید.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش و پرورش ، مطالعات فرهنگی-اجتماعی ، بومی سازی ، مسئولیت پذیری اخلاقی ، چارچوب راهبردی