بررسی نقش روش های ارزشیابی کیفی بر بهبود انگیزه درونی دانش آموزان ابتدایی

انگیزه درونی دانش آموزان یکی از عوامل کلیدی موفقیت تحصیلی و رشد فردی در دوره ابتدایی است. تحقیقات نشان داده اند که روش های سنتی ارزشیابی، مانند آزمون های نمره محور و مقایسه ای، می توانند انگیزه درونی دانش آموزان را کاهش دهند و یادگیری فعال و مشارکتی را محدود کنند. از این رو، استفاده از روش های ارزشیابی کیفی به عنوان ابزاری برای تقویت انگیزه درونی و ارتقای کیفیت یادگیری اهمیت ویژه ای دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش روش های ارزشیابی کیفی بر انگیزه درونی دانش آموزان ابتدایی مدارس شهرستان بیجار در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ انجام شد.این پژوهش از نوع همزمان توصیفی–تحلیلی بود و جامعه آماری آن شامل تمام دانش آموزان دوره ابتدایی شهرستان بیجار (حدود ۵۰۰۰ نفر) می باشد. نمونه گیری به روش خوشه ای چندمرحله ای انجام شد و تعداد نمونه ۳۶۰ نفر تعیین گردید. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه انگیزه درونی دانش آموزان و چک لیست ارزشیابی کیفی معلمان استفاده شد. داده های کمی با استفاده از آزمون های توصیفی و استنباطی در نرم افزار SPSS و داده های کیفی با تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند.یافته های پژوهش نشان داد که تمام روش های ارزشیابی کیفی شامل بازخورد توصیفی، خودارزیابی و ارزیابی همتا با انگیزه درونی دانش آموزان رابطه مثبت و معنادار دارند. بیشترین تاثیر بر انگیزه درونی متعلق به بازخورد توصیفی بود، در حالی که خودارزیابی و ارزیابی همتا نقش مکمل در تقویت انگیزه و مهارت های اجتماعی ایفا کردند. ترکیب این سه روش موجب ایجاد محیط یادگیری فعال، مشارکتی و انگیزشی شد که نیازهای روان شناختی شایستگی، خودمختاری و ارتباط اجتماعی دانش آموزان را برآورده می سازد.نتایج این پژوهش حاکی از آن است که استفاده هوشمندانه از روش های ارزشیابی کیفی توسط معلمان و مدیران مدارس می تواند انگیزه درونی دانش آموزان را تقویت کرده، مشارکت فعال آن ها را افزایش دهد و کیفیت یادگیری در مدارس ابتدایی را بهبود بخشد.

کلیدواژه ها:

انگیزه درونی ، ارزشیابی کیفی ، بازخورد توصیفی ، خودارزیابی ، ارزیابی همتا