بررسی نقش مدیریت شهری در نوسازی بافت های فرسوده شهری مطالعه موردی: منطقه ۱۵ تهران

در دو دهه اخیر، ساماندهی و نوسازی بافت های فرسوده شهری به یکی از موضوعات مهم و مورد توجه برنامه ریزان و مدیران شهری تبدیل شده است. در این راستا، اقداماتی به منظور شناسایی نیازها، تنگناها، ظرفیت ها و فرصت های احیای این بافت ها، با تکیه بر مشارکت و توانمندسازی ساکنان، برای ایجاد محیطی مناسب جهت سکونت انجام شده است. در منطقه ۱۵ تهران، فرسودگی کالبدی بافت های شهری موجب جذب اقشار کم درآمد روستایی و شهری شده که توان مالی کافی برای تامین مسکن مناسب ندارند؛ مسئله ای که به تقویت چرخه ای از فقر اجتماعی-فضایی در این محلات انجامیده است. تراکم بالای جمعیت، وجود پلاک های ریزدانه با قدمت بالای ۵۰ سال و معابر تنگ، از مهم ترین مشکلات کالبدی این منطقه به شمار می روند. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و کاربردی، به بررسی جایگاه مدیریت شهری در ساماندهی و نوسازی بافت های فرسوده منطقه ۱۵ تهران پرداخته است. جامعه آماری تحقیق شامل کارشناسان و مدیران حوزه بافت فرسوده شهرداری تهران، اساتید دانشگاه، و شهروندان ساکن در منطقه ۱۵ بوده که با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه برای مدیران ۳۵ نفر و برای شهروندان ۳۸۰ نفر تعیین گردید. داده ها با استفاده از آزمون میانگین، آزمون فریدمن و آزمون دوجمله ای در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان می دهد که مهم ترین چالش های مدیریت شهری در زمینه نوسازی بافت های فرسوده منطقه ۱۵، شامل عوامل مدیریتی، اقتصادی و زیرساختی است. بر این اساس، مدیریت شهری می تواند با ارتقاء ساختار مدیریتی، تقویت مشارکت شهروندی، و ارائه تسهیلات و مشوق های سرمایه گذاری، نقش موثری در بهبود این بافت ها ایفا کند.

کلیدواژه ها:

بافت فرسوده ، نوسازی شهری ، مدیریت شهری ، مشارکت شهروندی ، منطقه ۱۵ تهران