رابطه سبک های فرزندپروری والدین با رفتار و عملکرد تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سبک های فرزندپروری والدین با رفتار و عملکرد تحصیلی دانش آموزان ابتدایی انجام شد. والدین به عنوان اولین الگوهای زندگی کودکان، نقش بسزایی در شکل دهی رفتار، انگیزه یادگیری، اعتماد به نفس و موفقیت تحصیلی فرزندان خود دارند. سبک های فرزندپروری معمولا به سه دسته مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه تقسیم می شوند که هر یک اثر متفاوتی بر رفتار اجتماعی، انگیزه و پیشرفت تحصیلی کودکان دارند.سبک مقتدرانه که ترکیبی از کنترل منطقی و حمایت عاطفی است، موجب ایجاد اعتماد به نفس، انگیزه درونی، خودانضباطی و عملکرد تحصیلی بالا در دانش آموزان می شود. سبک مستبدانه، با محدودیت های شدید و بی توجهی به نیازهای عاطفی فرزند، با اضطراب، کاهش علاقه به درس، بی انگیزگی و عملکرد تحصیلی پایین همراه است. سبک سهل گیرانه نیز با کمبود نظارت، کاهش مسئولیت پذیری و ضعف در تمرکز و نظم منجر به افت تحصیلی و رفتارهای منفی می شود.جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان دوره ابتدایی و والدین آن ها در مدارس دولتی شهر [نام شهر] بود. نمونه پژوهش به تعداد ۱۰۰ دانش آموز و والدین با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شد تا نماینده مناسبی از جامعه آماری باشد. ابزار جمع آوری داده شامل پرسشنامه استاندارد سبک های فرزندپروری والدین، پرسشنامه رفتار و انگیزه تحصیلی دانش آموزان و کارنامه تحصیلی بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند.نتایج پژوهش نشان داد که:۱. بین سبک مقتدرانه والدین و رفتار مثبت، انگیزه یادگیری و عملکرد تحصیلی بالا دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.۲. سبک مستبدانه با رفتار منفی، اضطراب، بی انگیزگی و عملکرد تحصیلی پایین مرتبط است.۳. سبک سهل گیرانه موجب کاهش نظم، مسئولیت پذیری و تمرکز دانش آموزان می شود و اثر منفی بر پیشرفت تحصیلی دارد.۴. آموزش والدین در زمینه سبک های فرزندپروری موثر و مقتدرانه می تواند به بهبود رفتار، انگیزه و عملکرد تحصیلی کودکان کمک کند.پژوهش حاضر با یافته های پژوهش های داخلی و خارجی همسو است و تاکید می کند که سبک های فرزندپروری والدین، به ویژه سبک مقتدرانه، عامل کلیدی موفقیت تحصیلی و رفتار اجتماعی دانش آموزان ابتدایی هستند. بر این اساس، پیشنهاد می شود که والدین و مدارس با همکاری یکدیگر، برنامه های آموزشی و مشاوره ای هدفمند برای تقویت سبک های فرزندپروری مثبت و ارتقای عملکرد تحصیلی کودکان طراحی کنند.•

کلیدواژه ها:

سبک های فرزندپروری ، عملکرد تحصیلی ، رفتار دانش آموزان ، فرزندپروری مقتدرانه ، فرزندپروری مستبدانه ، فرزندپروری سهل گیرانه ، انگیزه یادگیری ، مشارکت کلاسی