تحلیل فضایی مهاجرت داخلی با تاکید بر عوامل اقتصادی و محیطی در استان های ایران

مهاجرت معمولا به تغییرات دائمی یا طولانی مدت محل زندگی اشاره دارد. این تحقیق بر آن است تا تحلیل فضایی مهاجرت داخلی در استان های ایران را طی سال های ۹۵-۱۳۹۰ با تاکید بر عوامل اقتصادی و محیطی بررسی کند. بدین منظور سه عوامل اقتصادی سرانه تولید ناخالص داخلی، نرخ بیکاری و شدت فقر به همراه عامل محیطی میزان انتشار کربن دی اکسید (CO۲) در الگوی برآوردی شناسایی شد. نخست بعد مکان (مجاورت و فاصله) در اطلاعات آماری مهاجرت داخلی براساس آزمون موران در سطح ۹۵ درصد معنی دار شد. سپس براساس آزمون ناهمسانی واریانس و نیز آماره rho وابستگی فضایی در مدل وقفه فضایی (SAR) مورد تایید قرار گرفت. بنابراین تحلیل فضایی براساس مدل وقفه فضایی انجام شد. نتایج رگرسیون فضایی نشان داد شاخص های اقتصادی سرانه تولید ناخالص داخلی، بیکاری و شدت فقر بر خالص مهاجرت در استان های کشور از لحاظ آماری تاثیرگذار بود. بطوری که بیکاری و شدت فقر تاثیر منفی و درآمد اثر مثبت بر خالص مهاجرت در استان ها داشت. ولی میزان انتشار CO۲ رابطه مثبت با متغیر وابسته داشت. از آنجایی که هر چه میزان انتشار گاز گلخانه ای CO۲ افزایش یابد، میزان آلودگی هوا نیز افزایش می یابد، لذا انتظار بر این بود رابطه خالص مهاجرت با میزان انتشار CO۲ معکوس باشد، اما آمار توصیفی خالص مهاجرت و متوسط انتشار CO۲ نشان داد بجز استان خوزستان، استان های با میزان انتشار بالای CO۲، مهاجر پذیر نیز بوده اند. بنابراین شاخص انتشار CO۲ بیش از اینکه اثرات سوء آلودگی هوا را نشان دهد، اثرات مثبت صنعتی شدن استان ها را نشان داده است.

کلیدواژه ها:

مهاجرت ، انتشار CO۲ ، فقر ، بیکاری و مدل وقفه فضایی ، استان های ایران