بررسی تطبیقی مصونیت قضایی قضات

شخص قاضی مسئولیت رسیدگی به دعاوی را بر عهده دارد که برخی برخورداری از مصونیت را زیبنده قضات دانسته و برخی دیگر قاضی را مسئول میدانند و معتقدند آنان از جنس بشرند و از خطا و اشتباه مصون نیستند از آنجایی که هدف اصلی از این تحقیق بررسی تطبیقی مصونیت قضایی قضات میباشد یافتههای حاصل از تحقیق، کتاب، سنت، قواعد فقهی، ادله نقلی معتبر بر مصونیت قاضی و از طرفی نظریه مصلحت و ضرورت انجام وظیفه، تضمین استقلال قاضی، جایگاه خطیر، قاضی ترس از انتقام جویی و اصل مصونیت نیز از جمله دلایل عقلی معتبر بر مصونیت قاضی میباشند. برخی دیگر بالعکس، اعطای مصونیت را برای قضات صحیح نمیدانند و به دلایل نقلی کتاب، سنت قاعده، قاعده اتلاف و قاعده تسبیب استناد نموده.اند مخالفان، مصونیت مصونیت قضات را با حاکمیت اصل تساوی افراد در برابر، قانون حق دادخواهی و تظلم خواهی افراد و با شریعت اسلام نیز مغایر دانسته اند. بنابراین با عنایت به منابع معتبر اسلامی رویه قضایی تمایل بیشتری به مصونیت دارد زیرا در حقوق اسلام قاضی دارای ملکه تقوی و عدالت میباشد لذا از تقصیر و سوء نیت مبری خواهد بود و شخص قاضی صرفا در موارد تقصیر عمدی مسئول خسارتهای وارده به زیان دیده میباشد. از جهتی مصونیت قضایی قضات از اجزای لازم در قضاوت عادلانه است. قضات با توجه به نوع شغل و وظیفه شان باید همواره از مصونیت برخوردار باشند و قضات برای رسیدگی عادلانه به دعاوی مردم باید از استقلال و آزادی کامل بدون دغدغه برخوردار بوده و از هر گونه تعرض بیرونی و طرفیت با دیگران مصون باشند که این اصل مصونیت موجب میشود در صدور حکم تحت فشار عوامل خارجی قرار نگیرند. اگرچه رای مخالفی نیز در این زمینه مطرح است و مخالفین برای خود دلائلی نیز دارند به عبارت دیگر مبانی فقهی در مورد عملکرد قاضی رویکردی مصونیت گرا دارند و قضات را در جایگاهی قرار میدهند که باید مصونیت داشته باشند وجود قضاتی متعهد متخصص که بر مال جان عرض و ناموس مردم حاکم هستند لازمه اش اعمال حاکمیت عادلانه است. نتایج حاصل از این تحقیق مبانی فقهی، ادله فقهی و قواعد فقی مصونیت قضایی قضات .است این تحقیق با استفاده از منابع کتابخانه ای و اینترنتی منابع مورد نیاز گردآوری شده و به روش توصیفی و تحلیلی تدوین شده است.

کلیدواژه ها:

مصونیت ، قضات ، قاضی ادله فقهی ، فقه امامیه