اثر آموزش خودآگاهی هیجانی بر تقویت عزت نفس کودکان آسیب پذیر

این مقاله به صورت تحلیلی–مروری به بررسی اثر آموزش خودآگاهی هیجانی بر تقویت عزت نفس کودکان آسیب پذیر می پردازد. عزت نفس به عنوان شاخصی مهم در سلامت روان، به ویژه در کودکان مواجه با محرومیت ها و آسیب های روانی–اجتماعی، به صورت گسترده توسط روان شناسان و مربیان مورد توجه قرار گرفته است (شریفی، ۱۴۰۰؛ حجازی، ۱۳۹۸). آموزش خودآگاهی هیجانی شامل توانایی شناسایی، نام گذاری، و فهم دقیق احساسات فردی و دیگران است و با رشد مهارت های مدیریت هیجان، خودپذیری و روابط مثبت اجتماعی همبستگی دارد (حسینی، ۱۳۹۹؛ Goleman, ۱۹۹۵). مرور پژوهش های داخلی و خارجی نشان می دهد که شرکت کودکان آسیب پذیر در برنامه های آموزش خودآگاهی هیجانی باعث بهبود معنی دار در شاخص های عزت نفس می گردد؛ این اثر عمدتا از طریق ارتقاء خودکارآمدی هیجانی، کاهش اضطراب اجتماعی و تقویت احساس ارزشمندی حاصل می شود (Ahmadpour et al., ۲۰۱۹؛ Brackett & Rivers, ۲۰۱۴). نتایج همچنین تاکید می کند که این آموزش ها زمانی بیشترین اثر را دارند که مبتنی بر تعامل گروهی، بازخورد مستمر و محیط امن روانی باشند. هدف این مقاله، ارائه تصویری جامع از مبانی نظری، یافته های تجربی و پیشنهادهای کاربردی برای استفاده ی آموزشی از خودآگاهی هیجانی در تقویت عزت نفس کودکان آسیب پذیر است؛ به گونه ای که بتواند به سیاست گذاران، مربیان و متخصصان مشاوره در طراحی مداخلات موثر کمک نماید.

کلیدواژه ها:

خودآگاهی هیجانی ، عزت نفس ، کودکان آسیب پذیر ، هوش هیجانی ، مداخلات روان شناختی ، آموزش مهارت های زندگی