تحلیل جامعه شناختی و مدیریتی جایگاه معاون اجرایی در ساختار دبیرستان های ایران

نظام آموزشی هر کشور به مثابه یک خرده نظام اجتماعی پیچیده، متکی بر کنشگران و نقش های متعددی است که کارایی کل سیستم در گرو عملکرد صحیح آن هاست. در این میان، کادر اجرایی مدارس، به ویژه «معاون اجرایی»، نقشی حیاتی اما کمتر دیده شده را ایفا می کند. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش تحقیق کتابخانه ای و تحلیل اسنادی، به بررسی چندبعدی جایگاه معاون اجرایی در ساختار دبیرستان های ایران می پردازد. مسئله اصلی پژوهش، ابهام در نقش، حجم بالای وظایف بوروکراتیک و چالش های ساختاری است که این سمت با آن مواجه است. یافته های تحقیق نشان می دهد که معاون اجرایی، نقطه ی تلاقی فشارهای بوروکراتیک نظام متمرکز آموزشی از یک سو و نیازهای روزمره و انسانی بدنه ی مدرسه از سوی دیگر است. این جایگاه، بیش از آنکه یک نقش رهبری آموزشی باشد، به یک موقعیت مدیریتی-اداری با وظایف عمدتا متمرکز بر ثبت و ضبط داده ها، امور مالی، و پشتیبانی لجستیک تقلیل یافته است. در این مقاله، ضمن بررسی پیشینه پژوهش و تحلیل ابعاد مختلف وظایف این سمت، از چارچوب های نظری همچون نظریه بوروکراسی وبر و رهبری توزیع شده برای تحلیل عمیق تر موضوع استفاده شده است. در نهایت، نتیجه گیری می شود که بازاندیشی در شرح وظایf، توانمندسازی حرفه ای، و حرکت به سوی مدل های مدیریتی مشارکتی می تواند به ارتقای کارایی و کاهش فرسودگی شغلی معاونان اجرایی و در نتیجه بهبود عملکرد کلی مدرسه منجر شود.

کلیدواژه ها:

معاون اجرایی ، مدیریت آموزشی ، ساختار مدرسه ، رهبری آموزشی ، بوروکراسی آموزشی ، نظام آموزشی ایران.