مطالعه پدیدارشناسی واکاوی تجربه زیسته مشاوران از شکل گیری اتحاد درمانی با مراجعان مقاوم

اتحاد درمانی به عنوان یکی از مهم ترین عوامل پیش بینی کننده نتایج مثبت در روان درمانی شناخته می شود. با این حال، شکل گیری و حفظ این اتحاد در مواجهه با مقاومت مراجع، یکی از چالش برانگیزترین جنبه های کار بالینی برای مشاوران است. مقاومت، پدیده ای چندوجهی است که می تواند فرآیند درمان را مختل کرده و کارآمدی مشاور را به چالش بکشد. هدف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق و فهم تجربه زیسته مشاوران از فرآیند ایجاد و مدیریت اتحاد درمانی با مراجعان مقاوم انجام شده است. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری انجام گرفت. جامعه پژوهش شامل مشاوران و روان درمانگران با حداقل پنج سال سابقه کار بالینی در شهر تهران بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، ۱۲ نفر (۷ زن و ۵ مرد) تا رسیدن به اشباع نظری داده ها انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و عمیق بود. داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک (۲۰۰۶) تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: از تحلیل داده ها، چهار مضمون اصلی استخراج گردید: ۱) کشاکش های هیجانی: رویارویی با درماندگی و خودتردیدی، ۲) انعطاف پذیری راهبردی: رقص درمانی با مقاومت، ۳) کنشگر تاملی: نگاه به درون برای فهم بیرون، و ۴) بازتعریف موفقیت: فراتر از تغییر مراجع. یافته ها نشان داد که مشاوران در مواجهه با مقاومت، طیف وسیعی از هیجانات منفی را تجربه می کنند، اما با بهره گیری از راهبردهای انعطاف پذیر، خودآگاهی و نظارت بالینی، این چالش را به فرصتی برای تعمیق اتحاد درمانی تبدیل می کنند. نتیجه گیری: تجربه کار با مراجعان مقاوم، فرآیندی پیچیده و پویا است که نیازمند شایستگی های بالینی فراتر از دانش نظری است. این پژوهش بر اهمیت آموزش های مبتنی بر تجربه، توسعه خودآگاهی هیجانی و نقش حیاتی نظارت بالینی (سوپرویژن) در توانمندسازی مشاوران برای مدیریت موثر مقاومت و تقویت اتحاد درمانی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

اتحاد درمانی ، مقاومت مراجع ، تجربه زیسته ، پدیدارشناسی ، مشاوره ، خودآگاهی مشاور.