پرورش تفکر استدلالی و حل مسئله در کلاس ریاضی

هدف اصلی آموزش ریاضی، فراتر از انتقال مفاهیم و الگوریتم های محاسباتی، پرورش توانایی تفکر عمیق، استدلال منطقی و حل مسائل پیچیده در دانش آموزان است. با این حال، نظام های آموزشی سنتی غالبا بر حافظه محوری و تکرار رویه ها متمرکز بوده و از توسعه این مهارت های شناختی سطح بالا غفلت ورزیده اند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به مطالعات کتابخانه ای، به بررسی مبانی نظری، راهبردهای عملی و چالش های پیش روی پرورش تفکر استدلالی و حل مسئله در کلاس درس ریاضی می پردازد. در این پژوهش، ضمن بررسی نظریه های سازنده گرایی پیاژه و ویگوتسکی، مدل های حل مسئله پولیا و شونفلد و نظریه استدلال تولمین، راهبردهای آموزشی موثری چون یادگیری مسئله محور، یادگیری مبتنی بر کاوش، گفتمان ریاضی و یادگیری مشارکتی مورد تحلیل قرار می گیرند. یافته ها نشان می دهد که گذار از پارادایم سنتی به رویکردهای نوین نیازمند تحول در نقش معلم (از انتقال دهنده دانش به تسهیلگر یادگیری)، تغییر در فرهنگ کلاس (از محیطی پاسخ محور به فضایی فرایندمحور و ایمن برای ریسک فکری) و طراحی تکالیف غنی و چالش برانگیز است. مقاله در پایان به موانعی نظیر فشار آزمون های استاندارد، کمبود آموزش های حرفه ای برای معلمان و باورهای سنتی ریشه دار اشاره کرده و بر ضرورت یکپارچه سازی این مهارت ها در تار و پود برنامه درسی ریاضی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

تفکر استدلالی ، حل مسئله ، آموزش ریاضی ، سازنده گرایی ، گفتمان کلاسی ، یادگیری مسئله محور.