رویکردهای خلاقانه در توانمندسازی کودکان استثنایی: از شناسایی تا شکوفایی

کودک با نیازهای ویژه، کودکی است که علاوه بر خصوصیات و نیازهای رایج کودکان، ویژگی ها و احتیاجات منحصر به فردی نیز دارد. از نظر آموزشی، دانش آموز با نیازهای ویژه در ابعاد شناختی، هوشی، جسمی (حسی-حرکتی)، عاطفی و اجتماعی تفاوت های قابل توجهی با همسالان خود دارد. این تفاوت ها به اندازه ای هستند که برای بهره مندی او از آموزش و پرورش، لازم است تغییراتی متناسب با ویژگی های این دانش آموزان در برنامه ها، محتوا، روش ها، مواد و فضای آموزشی عادی اعمال شده و خدمات آموزشی و توانبخشی ویژه ای به او ارائه شود. این پژوهش با هدف بررسی نقش و شیوه های موثر آموزش و توانبخشی دانش آموزان با نیازهای ویژه صورت گرفته است. برای این منظور، مقالات فارسی و انگلیسی مرتبط با کلیدواژه هایی نظیر "کودک استثنائی"، "توانمندسازی"، "کودک با نیاز ویژه"، "هنردرمانی"، "عقب ماندگی ذهنی"، "سندرم داون" و "آموزش دانش آموزان با نیاز ویژه" در پایگاه های اطلاعاتی معتبری مانند Medlib، SID، Irandoc، IranMedex، Magiran، Elsevier، PubMed و Google Scholar جستجو و مرور شدند. در این بررسی سیستماتیک، مطالعات مختلف شامل مورد شاهدی، توصیفی و توصیفی-تحلیلی در زمینه آموزش کودکان استثنایی مورد ارزیابی قرار گرفتند. بر اساس یافته های ما، یکی از چالش های اصلی در کار با دانش آموزان با نیازهای ویژه، کمک به آنها برای یافتن و پیگیری یک هدف واقعی در زندگی است. برای اینکه این دانش آموزان بتوانند خود را با جامعه تطبیق دهند و برای ورود به بازار کار آماده شوند، لازم است مهارت های گوناگونی را بیاموزند تا به عنوان اعضایی مفید در جامعه پذیرفته شوند. تمامی شیوه ها و مهارت های آموزشی باید هدفمند باشند تا به عملکرد موثر و مفید فرد در اجتماع کمک کنند که بسیاری از این آموزش ها در مقالات بررسی شده ذکر شده اند. این برنامه ها، طبق بررسی های انجام شده، بسیار اثربخش ارزیابی می شوند و می توانند ایده ها و برنامه ای تقریبا جامع را به والدین، متخصصان توانبخشی، سازمان بهزیستی، آموزش و پرورش و هر نهاد دیگری که در زمینه فرهنگ سازی، فضاسازی، حمایت روانی و مالی و سرمایه گذاری برای این کودکان نقش دارد، ارائه دهند. امید است با پژوهش های بیشتر در این زمینه، این کودکان که "بهشتیان زمینی" نامیده شده اند، حمایت شوند تا خودباوری پیدا کرده و به عنوان اعضای مفیدی از جامعه به زندگی خود ادامه دهند.

کلیدواژه ها:

کودکان استثنایی ، رویکردهای خلاقانه در توانمندسازی