مدیریت مدارس نشاط آفرین: از تئوری تا عمل

مدارس امروز دیگر تنها محل انتقال دانش نیستند، بلکه باید محیطی برای تجربه شادی، رشد و انگیزش پایدار باشند. این مقاله مروری با عنوان «مدیریت مدارس نشاط آفرین: از تئوری تا عمل» با هدف بررسی مبانی نظری و مرور شواهد تجربی در زمینه مدیریت نشاط آفرین در مدارس نگارش شده است. با توجه به چالش هایی مانند افت انگیزش، استرس تحصیلی و فرسودگی معلمان، بازنگری در الگوهای مدیریتی ضروری به نظر می رسد. روش مطالعه به صورت مروری توصیفی_تحلیلی بوده و داده ها از طریق جست وجوی نظام مند مقالات درپایگاه های بین المللی Scopus،Web of Science، ProQuestو همچنین پایگاه های ملی پایگاه اطلاعات علمی (SID)و مرکز استنادی علوم جهان اسلام (ISC) در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ گردآوری شده اند. در مجموع، پس از غربالگری، ۱۸ مقاله واجد شرایط وارد تحلیل شدند.یافته ها نشان می دهد تحقق مدیریت نشاط آفرین نیازمند هماهنگی سه عنصر اصلی است: رهبری آموزشی موثر (آموزشی، تحولی، توزیعی)، فرهنگ مدرسه مثبت (عدالت، امنیت روانی، روابط حمایتگر) و برنامه های یادگیری و پرورشی(فعالیت های مشارکتی، هنری و ورزشی) چارچوب های نظری مانند مدل پرما (PERMA) و خودتعیین گری (SDT)نشان می دهند که این رویکردها از طریق افزایش هیجان های مثبت، تقویت خودمختاری و ارتقای سرمایه روانشناختی، به بهبود انگیزش و دستاوردهای تحصیلی منجر می شوند.نتیجه گیری مقاله بیانگر آن است که مدارس نشاط آفرین همزمان بر بهبود یادگیری تحصیلی و رفاه روانی_اجتماعی تاکید دارند. برای پایداری این دستاوردها، پایش چندبعدی شاخص ها (هیجانی، رفتاری، عملکردی) و توانمندسازی حرفه ای معلمان ضروری است. همچنین، ضرورت انجام پژوهش های طولی، مطالعات مقایسه ای و بومی سازی ابزارهای سنجش نشاط در بافت های فرهنگی مختلف از مهم ترین شکاف های پژوهشی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت آموزشی ، مدارس نشاط آفرین ، رهبری آموزشی ، شادی تحصیلی ، فرهنگ مدرسه