بازی های جدی: راهبردی نوین برای ارتقای آموزش در دروس ریاضی، علوم و فارسی

این پژوهش با هدف بررسی نقش و مکانیسم های اثربخشی بازی های جدی (Serious Games) به عنوان یک راهبرد نوین آموزشی در غلبه بر چالش های دروس ریاضی، علوم و فارسی انجام شد. این مطالعه به روش کیفی و از نوع مرور نظام مند (Systematic Review) انجام گردید. جامعه پژوهش شامل منابع مکتوب و دیجیتالی منتشرشده از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ بود. با نمونه گیری هدفمند، ۴۵ منبع (مقاله، کتاب و نمونه بازی) انتخاب و با استفاده از تکنیک تحلیل محتوای کیفی قراردادی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد بازی های جدی از طریق چهار مکانیسم اصلی افزایش تعامل و انگیزه، ایجاد محیط یادگیری ایمن و کم ریسک، ارائه بازخورد فوری و تقویت تفکر راهبردی و حل مسئله اثربخشی خود را اعمال می کنند. در ریاضی، این بازی ها با عینیت بخشیدن به مفاهیم انتزاعی و ارائه چالش های تعاملی، درک مفهومی را تسهیل می کنند. در علوم، با شبیه سازی آزمایشگاه های مجازی، امکان کشف و آزمایش آزادانه را فراهم می سازند. در فارسی نیز با تبدیل زبان به یک ابزار کاربردی برای پیشبرد داستان و تعامل، یادگیری معنادار و فعال مهارت های زبانی را ممکن می سازند. بازی های جدی با تبدیل فرآیند یادگیری از حالت انفعالی به فعال و معنادار، پتانسیل فوق العاده ای برای ایجاد تحول در آموزش دروس اصلی دارند. این بازی ها نه تنها به درک عمیق تر و ماندگاری بیشتر مفاهیم منجر می شوند، بلکه مهارت های حیاتی قرن بیست و یکم را نیز پرورش می دهند. موفقیت این راهبرد مستلزم طراحی هدفمند، ادغام هوشمندانه و آموزش مربیان است. بنابراین، گنجاندن این ابزار در نظام آموزشی ایران می تواند راهبردی موثر برای ارتقای کیفیت آموزش باشد.

کلیدواژه ها:

بازی های جدی ، آموزش ریاضی ، آموزش علوم ، آموزش فارسی ، یادگیری مبتنی بر بازی ، مرور نظام مند