بررسی میزان آمادگی معلمان ابتدایی برای آموزش فراگیر

آموزش فراگیر به عنوان پارادایم غالب در تعلیم و تربیت معاصر، موفقیت خود را مرهون آمادگی و نقش فعال معلمان میداند (UNESCO, ۱۹۹۴). با این حال، شکاف بین تئوری و عمل در این حوزه، محققان را بر آن داشته تا به بررسی میزان آمادگی مجریان اصلی این طرح، یعنی معلمان ابتدایی، بپردازند (Forlin, ۲۰۱۰). هدف از این پژوهش، سنجش میزان آمادگی معلمان دوره ابتدایی برای آموزش فراگیر و بررسی ابعاد مختلف آن شامل نگرش، دانش و مهارتهای عملی بود. این پژوهش از نوع پژوهشهای توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی شهر تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بودند. با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای (بر اساس جنسیت و پایه تدریس)، نمونه ای به حجم ۲۸۵ نفر انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق ساخته متشکل از سه خرده مقیاس نگرش (۸ گویه)، دانش (۱۰ گویه) و مهارت (۱۲ گویه) بر اساس مقیاس لیکرت ۵ درجه ای بود. روایی محتوا و سازه ابزار تایید و پایایی آن با آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه ۰/۸۹ محاسبه گردید. یافته ها نشان داد که میانگین نمره نگرش معلمان (۳۱/۲ از ۴۰) بالاتر از سطح مطلوب بود، اما میانگین نمره دانش (۲۸/۴ از ۵۰) و مهارتهای عملی (۳۴/۷ از ۶۰) به طور معناداری پایینتر از سطح مطلوب بود (p < .۰۰۱). همچنین بین آمادگی معلمان از نظر جنسیت تفاوت معناداری مشاهده نشد، اما معلمان با سابقه کاری بیشتر، دانش کمتری در حوزه آموزش فراگیر داشتند (p = .۰۰۷). اگرچه معلمان ابتدایی از پتانسیل نگرشی مثبتی برای اجرای آموزش فراگیر برخوردارند، ولی فقدان دانش تخصصی و مهارت های لازم، مانع عمده اجرای اثربخش این طرح است. این نتایج بر لزوم بازنگری اساسی در برنامه های تربیت و توسعه حرفهای معلمان با تاکید بر آموزشهای عملی و مداوم در حوزه آموزش فراگیر تاکید میکند.

کلیدواژه ها:

آموزش فراگیر ، معلمان ابتدایی ، آمادگی معلمان ، نگرش ، دانش ، مهارتهای عملی