بررسی اثر عملیات مدیریتی بر زمان رویش تاج خروس ریشه قرمز (Amaranthus retroflexus L.) در سویا (Glycine max L.)

تاج خروس ریشه قرمز یکی از رایج ترین علف های هرز دولپه در جهان است که به طور گسترده در بسیاری از مناظق کشاورزی توزیع می شود، لذا برای ارزیابی اثر عملیات مختلف مدیریتی بر زمان رویش تاج خروس ریشه قرمز، آزمایشی به صورت کرت های دو بار خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در ۳ تکرار در شرکت دشت ناز ساری در سال های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی، دو سیستم خاک ورزی رایج و بدون خاک ورزی، سه تراکم سویا (۲۰۰، ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار بوته در هکتار) و سه دز مختلف علف کش ایمازاتاپیر (صفر، ۵۰ و ۱۰۰ گرم ماده موثره در هکتار) بودند. رویش تاج خروس به طور معنی داری به وسیله عملیات مدیریتی نظیر سیستم های خاک ورزی، مقادیر بذرپاشی سویا و دزهای ایمازاتاپیر تحت تاثیر قرار گرفت. خاک ورزی رایج برای رسیدن به ۵۰ درصد رویش در سال های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ به ترتیب به زمان دمایی (TT) ۷۲/۲۶۶ و ۳۳/۱۳۹ درجه سانیگراد روز نیاز داشت در حالی که برای بدون خاک-ورزی نیازهای TT مربوطه ۱۹/۱۸۷ و ۱۱/۱۳۲ درجه سانیگراد روز بود. با افزایش ترکم سویا از ۲۰۰ به ۴۰۰ هزار بوته در هکتار، نیازهای TT برای ۵۰ درصد رویش (T۵۰) تاج خروس ریشه قرمز نیز افزایش یافت. T۵۰ در دز علف کش ۱۰۰ گرم ماده موثره در هکتار در سال های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ به ترتیب ۵۶/۲۳۴ و ۸۱/۱۴۲ درجه روز رشد بود در حالی که برای تیمار بدون علف کش نیازهای TT مربوطه ۸۰/۲۱۷ و ۰۹/۱۳۶ درجه سلسیوس روز بود. از دیدگاه مدیریت تلفیقی علف های هرز، ترکیبی از خاک ورزی رایج با تراکم ۴۰۰ هزار بوته در هکتار و دز ایمازاتاپیر ۱۰۰ گرم ماده موثره در هکتار نه تنها منجر به پایین ترین تراکم گیاهچه تاج خروس ریشه قرمز در متر مربع شدند بلکه همچنین سبب طولانی ترین تاخیر در زمان تا رسیدن به T۵۰ شدند. این امر زمان بیشتری برای بوته های سویا فراهم کرد تا بهتر استقرار یابند و توانایی رقابتی خود را بهبود دهند. نتایج مطالعه ما می تواند به تکامل راهبردهای مدیریتی موثر برای این گونه کمک کند.

کلیدواژه ها:

Seedling emergence