واکاوی جامعه شناختی سیر تطور چهار تحریر از حدیث نهی نکاح متعه با بهره گیری از ایده خاطرات حدیثی

منشا و چیستی احادیث از پرسش هایی است که در دوران جدید مورد توجه دوباره پژوهشگران مطالعات اسلامی قرار گرفته است. نگارش حجم انبوهی از احادیث در عصر رسول خدا (ص) با توجه به سنت آموزشی مبتنی بر نقل شفاهی، کمبود و گرانی ادوات نگارش سازگاری نداشت. لذا ضروری است با بهره گیری از ساحت دانش های دیگر به تبیین شکل گیری احادیث پرداخت.برخی از پژوهشگران منشا بسیاری از احادیث را بازآفرینی خاطرات صحابه از پیامبر اسلام (ص) می دانند. خاطره حدیثی، یادآوری رفتار و یا فعلی از پیامبر (ص) در چهارچوب حدیث است؛ که به عنوان یک خاطره در مغز و حافظه شاهدان نقش بسته است. موضوع پژوهش تبیین فرآیند بازآفرینی خاطرات حدیثی و زمینه های شکل گیری آن می باشد. یافته ها حاکی است راویان متناسب با بافت اجتماعی و نیازهای عصری، خاطرات از پیامبر اسلام (ص) را در راستای یک کارکرد اجتماعی و یا تحت تاثیر تغییرات زبانی و واژگان بازآفرینی می کنند؛ به صورتی که این فرآیند منجر به تغییراتی در واژگان، مضامین و مفاهیم روایت می شود. این پژوهش با ارزیابی موردی تطور چهار تحریر از خاطره حدیثی نهی نکاح متعه سبره جهنی، شواهدی از این گونه عوارض را ارائه می دهد. کارکرد اجتماعی تحریرهای مختلف احادیث در راستای متقاعد سازی مخاطب بر تحریم نکاح متعه توسط رسول (ص) بعد از فوت ایشان در سده اول می باشد.

کلیدواژه ها:

خاطرات حدیثی ، نکاح متعه ، سیر تطور احادیث ، قرآن محوری در سبک تبلیغی رسول خدا ، نگرش صحابه به رسول خدا